Özel bütçeli bir kuruluş olarak Dokuz Eylül Üniversitesi bütçe uygulaması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RAMAZAN DOĞAN

Danışman: HALUK EGELİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bütçe kavramını, bütçe hakkının gelişimini, bütçenin fonksiyonlarını ve bütçe ilkelerini kapsamlı bir şekilde incelemektedir. İlk olarak bütçenin temel tanımı yapılmış, tarihsel süreçteki gelişimi ele alınmıştır. Bütçe, sadece bir devletin gelir ve giderlerini planladığı bir araç olmakla kalmaz, aynı zamanda devletin ekonomik ve sosyal politikalarını şekillendiren önemli bir yönetim aracıdır. Bütçe hakkı, halkın kamu gelirlerinin toplanması ve harcamalarının yapılmasında söz sahibi olma hakkı olarak açıklanmış ve dünyada ve Türkiye'deki gelişimi üzerinde durulmuştur. Özellikle Türkiye'de bütçe hakkı, Osmanlı İmparatorluğu'ndan Cumhuriyet dönemi ve günümüze kadar önemli değişimlere uğramıştır. Bütçe ilkeleri ayrıntılı bir şekilde ele alınmış, genellik, birlik, açıklık, doğruluk, yıllık olma, onama ve denk bütçe ilkeleri gibi temel ilkeler ve modern bütçe ilkeleri üzerinde durulmuştur. Bu ilkeler, bütçenin etkin bir şekilde hazırlanması, uygulanması ve denetlenmesini sağlayan unsurlar olarak kamu maliyesinin sağlıklı işleyişine katkı sağlamaktadır. Bütçe, sadece bir mali planlama aracı değil, aynı zamanda devletin demokratik denetim altında tutulmasını sağlayan, kamu kaynaklarının doğru ve etkin bir şekilde kullanılmasını garanti altına alan bir mekanizmadır. Bu nedenle, bütçe sürecinin şeffaf, katılımcı ve hesap verebilir olması, modern devletlerin mali yönetim anlayışının temel unsurlarından biri olmalıdır. Dokuz Eylül Üniversitesinin bütçe yapısı ve uygulaması, tarihçesi ve mevcut durumu, kurumsal yapısı ve misyonu, Dokuz Eylül Üniversitesinin mali statüsü ve bütçeleme süreci çalışmada ayrıntılı olarak incelenmiş; bütçenin hazırlanması, uygulanması, izlenmesi ve denetlenmesine ilişkin süreçler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde değerlendirilerek üniversitenin mali yönetim sistemi ile stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme anlayışı ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Bütçe Hakkı, Kamu Mali Yönetimi, Özel Bütçe, Dokuz Eylül Üniversitesi.