Türkiye'de gümrük uyuşmazlıkları ve idari çözüm yollarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN TANRIÖVER
Danışman: Ayşe Günay Bekar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gümrük vergileri olarak ifade edilen kavram, bünyesinde pek çok vergiyi barındırmaktadır. Burada ifade edilen bir grup vergi, fon, kesinti ve ek mali yüklerdir. Dış ticarete konu eşyanın, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu'nun öngördüğü kapsamda Gümrük Vergisi'ne ek mali yükler de söz konusu olabilmektedir. Gümrük Vergisi, Vergi Usul Kanunu hükümlerine tabi değildir. Vergi Usul Kanunu'nun 2. Maddesi'nde de gümrük idareleri tarafından tahsil edilen vergi ve resimlerin, 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında yasal çerçevesinin çizildiği belirtilmiştir. Gümrük vergilerine yönelik olarak temelde iki tür idari para cezası düzenlenmiştir. Bunlar, vergi kaybına neden olan eylemlere uygulanacak olan cezalar ve usulsüzlük cezaları olarak tasnif edilmektedir. Ayrıca gümrük vergileri, gümrük rejimlerine tabidir. İthalatı ya da ihracatı gerçekleştirilen eşyanın hangi usul ve esaslara göre gümrük işlemlerinin sürdürüleceği ve hangi gümrük vergilerine tabi olacağı, ilgili gümrük rejimine göre değişebilmektedir. Gümrük işlemleri sonucunda ortaya çıkan uyuşmazlıkların yargıya intikal ettirilmeden idari çözüm yolları ile giderilmesi mümkündür. İdari kararlar kapsamında yaşanılan uyuşmazlıklarda; uzlaşmaya gidilebilmekte veya itiraz ve tahlil sonuçlarına karşı itiraz (ikinci tahlil) yapılabilmektedir. Bu çalışmada, gümrük uyuşmazlıklarının idari aşamada çözüm yolları incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde; gümrük kavramı, gümrük vergilerinin tarihi, gümrük vergilerinin işleyiş mekanizması ve gümrük vergisi ile birlikte tahsil edilen ek yükler incelenmiştir. İkinci bölümde ise; gümrük rejimleri, suç ile kabahat ayrımı, gümrük kabahatleri, gümrük vergileri kapsamında cezalar ele alınmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise, gümrük uyuşmazlıkları ve uyuşmazlıkların idari aşamadaki çözüm yolları üzerinde durulmuştur.