Ergenlikte suça sürüklenmenin temellerini açıklamak: Erken dönem aile içi güven algısı, psikolojik bozukluklar ve demografik değişkenler üzerinden bir inceleme
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UMUT HAYDAR COŞKUN
Danışman: AYŞE DOLUNAY SARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Suça sürüklenen çocuklar, zihinsel yetersizlik, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, öğrenme güçlüğü ve davranım bozukluğu, başta olmak üzere en az bir tıbbi ya da psikiyatrik tanı ortaya koyan, sıklıkla ihmal ve/veya istismara maruz kalan, bu nedenlerden dolayı beliren özel gereksinimlerine yönelik eğitsel, tıbbi, psikolojik müdahalelere gereksinim duyan özel bir gruptur. Ergenlik döneminde suça sürüklenme gelecekteki suç kariyeri açısından önemli bir yordayıcı olduğu için Türkiye'nin de içinde olduğu pek çok ülke suça sürüklenen çocukların gereksinimlerini karşılamayı ve suçu önlemeyi hedeflemektedir. Bu araştırmanın amacı da, Türkiye'de çocukların suça sürüklenmesini yordayan eğitsel, psikolojik, demografik faktörlerin belirlenebilmesidir. Nicel araştırmalardan keşfedici korelasyonel modelin kullanıldığı araştırmada, İzmir ve Ankara'da Çocuk Ceza İnfaz Kurumlarında bulunan 486 ve aynı sosyal çevrede ikamet eden suça sürüklenmeyen 490 çocuğa Kişisel Bilgi Formu, Ergenler İçin Psikolojik Bozukluklar Envanteri ile Erken Döneme İlişkin Şevkat ve Güven Algısı ölçme araçları uygulanmıştır. Veriler SPSS for Windows ortamında lojistik regresyon veri analizi tekniğiyle analiz edilmiştir. Bulgular, ebeveyn özellikleri, aile ortamı, eğitsel deneyimler ve psikolojik bozukluklar bağımsız değişkenlerinin suça sürüklenme bağımlı değişkenindeki varyansın %67'sini açıkladığını ortaya koymuştur. Bu orana en çok katkıyı sigara kullanımı sağlarken, onu sırasıyla sınıf tekrarı yapma, alkol kullanımı, uyuşturucu kullanımı, kardeş sayısı, davranım bozukluğu, ayrılma kaygısı bozukluğu, sosyal fobi, sokakta çalışma, doğup büyüdüğü evde suç geçmişi olan birinin varlığı, aşırı uykululuk, anne-baba yanında büyüme, şizofreni, aşırı hareketlilik ile babanın gelir durumu izlemiştir. Elde edilen bulgular, devletlerin çocuk suçluluğunu anlama, risk altındaki çocukların özel gereksinimlerini belirleme ve bu grupta yer alan çocuklara yönelik önleyici, koruyucu ve destekleyici müdahaleler çerçevesinde tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Suça sürüklenmenin nedenleri, Çocuk suçluluğu, risk altındaki çocuklar.