STEM tabanlı ses ve özellikleri etkinliklerinin öğrencilerin mühendis ve mühendislik imajlarına ve problem çözme becerilerine etkisi üzerine bir inceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZÜMRÜT ALTUNDAĞ
Danışman: BÜLENT ÇAVAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada STEM tabanlı ses ve özellikleri etkinliklerinin, öğrencilerin mühendis ve mühendislik imajlarına ve problem çözme becerilerine etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla çalışma, bir ortaokulda öğrenim gören 28'i kontrol 30'u deney grubunda yer alan ve tümü 6. sınıf öğrencilerinden oluşan toplam 58 kişilik bir topluluk ile 8 hafta boyunca yürütülmüştür. Çalışma kapsamında öğrencilere uygulanmak üzere araştırmacı tarafından beş farklı orjinal STEM etkinlikleri ve bunun uygulanmasını içeren çalışma yaprakları geliştirilmiştir. Geliştirilen STEM etkinliklerinin öğrencilerin mühendis ve mühendislik imajlarına, problem çözme becerilerine etkisini belirlemek için karma araştırma yöntemi uygulanmıştır. Yapılan çalışmada karma araştırma yöntemlerinden yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Burada nicel ve nitel veriler eş zamanda toplanmakta olup, çözümleme kısmında bu aşamalar birbirinden ayrı tutularak veriler yorumlama aşamasında bir araya getirilmiştir. Bu çalışmada nicel ve nitel araştırma verilerinin analizi için ön test- son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Nicel verilerin çözümlenmesinde Bağımlı Örneklem T testi ve Bağımsız Örneklem T testi uygulanmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada öğrencilerin problem çözme becerilerini incelemek amacıyla Ge (2001) tarafından geliştirilen ve Coşkun (2004) tarafından Türkçe 'ye çevrilen "Problem Çözme Becerisi" ölçeği kullanılmıştır. Öğrencilerin mühendis ve mühendislik imajlarını incelemek için ise "Bir Mühendis Çiz Testi" kullanılmıştır. Bir mühendis çiz testi Knight ve Cunningham, (2004) tarafından geliştirdikten sonra farklı yaş gruplarına ait öğrencilere uygulanmış olup, yapılan bu çalışmada ise geliştirilen test göz önünde bulundurularak hazırlanan çizim formu kullanılmıştır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre deney ve kontrol gruplarının ön problem çözme becerisi ölçeği (PÇBÖ) puanlarına bakıldığında, deney grubu öğrencileri puanlarının kontrol grubundaki öğrencilere göre biraz daha yüksek olduğu ve gruplar arasında anlamlı fark olmadığı görülmüştür. Araştırmanın ikinci alt probleminde öğrencilerin son PÇBÖ puanları farkına bakıldığında, deney grubundaki öğrenci puanlarının, kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu yine de anlamlı bir farkın oluşmadığı görülmüştür. Çalışmanın sonucuna göre PÇBÖ puanları farkı ile ilgili her iki grubun ölçek puanlarını ortalama olarak yükselttiği yine de bu farkın deney grubundaki öğrenciler lehine olduğu görülmüştür. Araştırmanın diğer alt probleminde kontrol grubundaki öğrencilerin ön ve son PÇBÖ puanları farkına bakıldığında, farkın anlamlı olduğu ve kontrol grubunun son PÇBÖ puanının ön teste göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmanın dördüncü alt probleminde deney grubundaki öğrencilerin ön ve son PÇBÖ puanları farkına bakıldığında, deney grubunun son PÇBÖ puanının ön teste göre daha yüksek olduğu ve farkın deney grubu içinde anlamlı olduğu görülmüştür. Sonuçlar incelendiğinde deney grubunun tüm alt boyutlarında kontrol grubu puanlarına göre daha iyi ortalamaya sahip olduğu görülmüştür. Her iki grubunun son testindeki ölçek puanına bakıldığında, puanlarda artış olduğu, deney grubundaki son testteki puan ortalamasının kontrol grubuna göre daha yüksek çıktığı ancak yine grupların birbirleriyle puan ortalaması bakımından anlamlı bir fark oluşturmadığı görülmüştür. Öğrencilerin STEM tabanlı ses ve özellikleri etkinliklerinin mühendis ve mühendislik imajlarının değişimi saptanmak için deney ve kontrol grubu ön ve son test karşılaştırılması, deney grubunun sadece kendi içinde ön ve son test karşılaştırması ve kontrol grubunun sadece kendi içinde ön ve son test karşılaştırılması yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar bulgular bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Bir Mühendis Çiz Testinden elde edilen içerik analizi verileri incelendiğinde, kontrol grubunun ön ve son test çizimlerinde mühendis ve mühendislik algısının pek fazla değişmediği, deney grubunda ise yapılan etkinlikler sonucunda bu değişimin büyük olduğu ortaya konmuştur.