Obezitesi olan 11-18 yaşlarındaki çocuk ve ergenlerde yürütücü işlevlerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ENVER ÜNEY
Danışman: HÜSEYİN BURAK BAYKARA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Bu çalışmada obezitesi olan çocuk ve gençleri normal kiloda olan akranları ile odaklanmış dikkat, tepki ketlemesi, bozucu etkiye direnç (interferans kontrol), bilgi işleme hızı, karmaşık yönetici dikkat, özellik belirleme, perseverasyon (tekrarlama), çalışma belleği, kavramsallaştırma, soyut düşünme, kurulumu değiştirme gibi yürütücü işlevler açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne başvuran, tıbbi hastalığın eşlik etmediği, obezitesi olan 11-18 yaşlar arası 30 çocuk ile; yaş ve cinsiyet yönünden eşleştirilmiş normal kiloda olan 30 çocuk çalışmaya alındı. Katılımcıların boy ve ağırlık persantilleri yaş ve cinsiyete uygun çizelgelerle belirlendi. VKİ'leri hesaplandı. VKİ 10-85p olanlar normal kilolu, 95 persentil ve üstü olanlar obez olarak kabul edildi. Genel psikiyatrik değerlendirme için Çocuklar İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu-Türkçe Versiyonu (K-SADS) uygulandı. Herhangi bir psikiyatrik bozukluğu olduğu saptanan çocuklar çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya alınan çocukların sosyodemografik özellikleri kaydedildi. Çocuklara ve ebeveynlerine kendilerinin dolduracağı Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) verildi ve yürütücü işlevleri değerlendirmek amacıyla Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET) ile Stroop Testi TBAG Formu uygulandı. Bulgular: Obezitesi olan grupta, bu çocukların babalarının eğitim seviyesi ile ortalama aile gelirlerinin daha düşük olduğu (sırasıyla p=0,015; p˂0,001), annelerinde işsizlik oranının daha yüksek olduğu (p=0,032), çekirdek aile üyelerinde obezitenin daha yüksek oranda bulunduğu (p˂0,001) ve ruhsal bir hastalığı olanların sayısının daha fazla olduğu (p=0,020) saptandı. Diğer sosyodemografik özellikler açısından gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Obezitesi olan çocuklar GGA'ya göre daha fazla akran sorunları yaşadıklarını bildirirken (p=0,030), ebeveyn formlarında herhangi bir fark saptanmadı. Obezitesi olan çocuklar Stroop testinde Bölüm 4 ve Bölüm 5'i daha uzun sürede tamamladı (sırasıyla; p=0,043; p=0,018). İki grup arasında Stroop testin diğer bölümlerinin tamamlama süreleri ve WKET puanlarında herhangi bir fark saptanmadı. Sonuç: Obezitesi olan çocukların Stroop testinde daha düşük performans göstermelerine karşın WKET'de gruplar arasında bir fark saptanmamıştır. Obezitesi olan çocuklarda yürütücü işlevlerin bir bölümünde bozulma olmasına karşın yaygın bir bozulmanın olmadığı, ancak bu konuda daha fazla çalışma yapılması gerektiği düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: obezite, yürütücü işlevler, çocuk ve ergen.