Antik kentlerle bütünleşen kırsal yerleşimlerin sürdürülebilir koruma yaklaşımları bağlamında ekomüze olarak değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE BEYZA GÜVEN
Danışman: Ester Eti Akyüz Levi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'nin tarihsel süreçte pek çok farklı uygarlığa ev sahipliği yapması nedeniyle çok katmanlı yerleşimlerin sayıca fazla olduğunu söylemek olanaklıdır. Ulusal koruma mevzuatında kentsel arkeolojik sit kapsamında değerlendirilen arkeolojik ve kırsal miras birlikteliği görülen alanlar, kentlere göre farklı sosyal, kültürel ve ekonomik koşulları barındırmaktadır. Bu nedenle kırsal sit kavramının mevzuatta yer alması, bu alanlardaki koruma sorunlarının önüne geçilmesi için önemli görülmektedir. Antik kent ve kırsal miras birlikteliği görülen yerleşimlerde sürdürülebilir ve bütüncül bir yaklaşım ile alana ait bütün değerlerin korunması ve geleceğe aktarılması olanaklıdır. Bu kapsamda turizm, bütüncül koruma, arkeolojik miras, geleneksel mimari, somut olmayan kültürel miras ve sürdürülebilirlik ile ilişkili uluslararası tüzükler ve ulusal yasal mevzuat irdelenmiştir. Sürdürülebilir bir koruma yaklaşımı olarak ekomüze modeli, dünyada yaygınlaşmış; Türkiye'de gelişim gösterememiştir. Dünyanın farklı bölgelerinden ekomüze uygulamaları irdelenmiş; Batı Anadolu'da yer alan Attouda antik kenti üzerine kurulan Hisar yerleşimi için önerilmiştir. Geleneksel yaşamın sürdüğü miras alanlarında görülen koruma sorunları ve bunlara ilişkin çözüm önerileri söz konusu alan özelinde uluslararası tüzükler ile ilişkilendirilerek detaylandırılmıştır. Attouda Hisar yerleşimi için önerilen ekomüze modelinin benzer nitelikteki alanlara örnek bir koruma yöntemi oluşturması için model bir ekomüze şeması oluşturulmuştur.