Post-conflict challenges and state-building in Afghanistan
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: OZAN AKDENİZ
Danışman: Zehra Nilüfer Karacasulu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Devlet inşası üzerine literatür, liberal barış inşası çalışmalarının öncesinde devlet kurumlarının tesisi misyonunun gerekliliğine işaret etmektedir. Bu husus, az gelişmiş ülkelerdeki bu tür girişimlerin başarısızlıklarından ve bazılarının felaketle sonuçlanmasından kaynaklanmaktadır. Birleşmiş Milletler'in (BM) gündeminde yer alan, Ağustos 2000 tarihli "Brahimi Raporu", bu tür "entegre" devlet kurma misyonları için bir kilometre taşıdır. Bununla birlikte, bazı eleştiriler söz konusu kavramı hem kurumsal indirgemeciliği hem de daha geniş perspektifte liberal barış inşasının Batı ayak izlerini sorgulamışlardır. Benzer şekilde, bu çalışma devlet inşasının uluslararasılaşmasını sorunsallaştırmaktadır. Özünde bu kavram, bir liderin savaş benzeri bir krizin ardından devlet kurumlarını ya baştan inşa ettiği ya da yeniden inşa ettiği iç siyaset ile ilgili çabadır. Ancak, çağdaş modelde ise, dış aktörler böyle bir girişim için müdahalede bulunmaktadırlar. Weberci geleneğe bağlı olarak, siyasi literatür, "başarısız" devletlerin uluslararası terörizmi yaydığı gerekçesiyle meseleye güvenlik perspektifinde bir katkıda bulunmuştur. Bununla birlikte, uluslararası toplum 2001 sonlarında Afganistan'da çatışma sonrası dıştan devlet inşası başlatmıştır. Ancak, yirmi yıllık müdahalenin ardından, bu misyon barış inşa edemeden bir devlet inşa etmekle kalmıştır. Dolayısıyla bu tez, uluslararası toplumun devlet inşasının kritik bir bileşeni olan meşruiyeti sağlamadaki başarısızlığının nedenlerini araştırmayı ve ayrıca ülkenin geleceğine yönelik barış beklentilerini sunmayı amaçlamaktadır. Kurumsal indirgemeciliğin devlet inşasının maddi olmayan (toplumsal) yönünü sağlamakta başarısız olduğunu savunan çalışma, özellikle adaptasyon ve merkezileşme sorunlarının Afganistan bağlamında bu tür bir başarısızlığa neden olduğunu ortaya koymuştur. Afganistan'daki son gelişmelerin de desteklediği bu çalışmanın bulguları sadece ülkedeki barış için değil, aynı zamanda devlet inşasının geleceği için de dikkate değerdir. Anahtar Kelimeler: Uluslararası devlet inşası, Afganistan, devlet-toplum ilişkileri, meşruiyet.