A comparative analysis of political liberalization in Egypt and Morocco: Impact of the European Union
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: İREM AŞKAR KARAKIR
Danışman: ZEHRA NİLÜFER KARACASULU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Arap Orta Doğusu'nun demokratikleşme dalgalarını geçirmez olduğu yönünde sahip olduğu yerleşik ün, bölgedeki siyasi liberalleşme ve/veya demokratikleşmeye dair bireysel tecrübelerin aynı olduğunu varsaymaktadır. İki Arap ülkesindeki siyasi liberalleşmeyi karşılaştırmalı bir perspektiften analiz eden bu çalışma, bölgenin istisnai olmadığını ve bölgedeki siyasi liberalleşme süreçlerinin aynı seyri izlemediğini göstermeyi amaçlamaktadır. Çalışma, Arap Orta Doğusu'ndaki siyasi liberalleşmeyi içsel kaynaklı yaklaşımlarla (siyasi kültür yaklaşımı, sivil toplum yaklaşımı, siyasi ekonomi yaklaşımı) açıklama eğiliminde olan mevcut akademik literatürden farklı olarak, iç ve dış değişkenler arasında kesin bir ayrımı reddetmektedir. Bir ülkedeki demokratikleşmeyi veya demokratikleşme konusundaki eksikliği açıklamada, iç değişkenlerin üstünlüğü kabul edilirken, dış değişkenlerin de analize dahil edilmesinin daha kapsamlı bir açıklama elde etmeye yardımcı olacağı öne sürülmektedir.Bu çalışmada, iki farklı Arap ülkesindeki (Mısır ve Fas) siyasi reform süreçleri, temel bir iç değişken (sivil toplum) ile etkili bir uluslararası değişkenin (dış aktör etkisi/Avrupa Birliği) birleşimini temel alan bir yaklaşımla incelenmektedir. 2000'li yılların başından itibaren, Avrupa Birliği'nin özellikle sivil toplum gibi iç aktörler ile birlikte hareket ederek, yönetimdeki rejimleri baskı altına almasıyla, Mısır ve Fas'daki siyasi liberalleşme/siyasi liberalleşmenin gerilemesi süreçlerini ne şekilde etkilediği ayrıntılı bir şekilde ele alınmaktadır. Bir dış aktör olan Avrupa Birliği, Mısır ve Fas gibi Arap ülkelerindeki siyasi liberalleşme süreçlerini etkileme konusunda önemli bir potansiyale sahip olmakla birlikte, demokrasinin reform yanlısı anlamlı bir talebin bulunmadığı yerli konjonktüre empoze edilemeyeceği sonucuna varılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Arap Orta Doğusu, Mısır, Fas, Avrupa Birliği, Siyasi Liberalleşme, Demokratikleşme, Siyasi Reform, Arap Baharı.