Tokat yazmaları bağlamında Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun ağaç baskılarının kompozisyon öğeleri bakımından incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE YAZICI

Danışman: ÇINLA ŞEKER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Cumhuriyet döneminin ve Türk resim tarihinin en önemli ve üretken sanatçılarından biri olan Bedri Rahmi Eyüboğlu, "Güzel faydalı olmalıdır" düşüncesiyle sanat serüveni içerisinde geleneksel Türk el sanatlarına ve bu sanatlardaki motif zenginliğine ilgi duymuştur. Ona göre sanatçı geçmişinden, yaşadığı çağdan ve gelecekten sorumludur. Bu felsefeden yola çıkan sanatçı, sanat hayatının bir döneminde kumaş üzerine baskı tekniği ile yazma adı verilen eserler üretmiştir. Bu tarz baskı çalışmalarını kuşkusuz halk sanatları içinde en çok etkilendiği Anadolu yazmacılığından yola çıkarak yapmıştır. Anadolu'da yazmacılık sanatı deyince akla ilk gelen yöre Tokat yöresidir. Bu sebeple çalışmada Bedri Rahmi'nin bu dönemini kapsayan ve sekiz ana tipte olmak üzere toplam on altı baskı çalışması Tokat yazmaları bağlamında incelenmiştir. Bu incelemede çalışma örnekleri kompozisyon ilke ve elemanları doğrultusunda çözümlenmiştir. Çalışmada, batılı anlamda sanat eğitimi almış sanatçının bu iki farklı üslup geleneğini ne ölçüde birleştirdiği ve bunu hangi kompozisyon ilke ve elemanlarını kullanarak yaptığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca çalışma sonucunda kendi öz kültüründen ve geleneksel motif anlayışından yola çıkan bir sanatçının bunu aldığı çağdaş sanat eğitimiyle birleştirmesiyle özgün sanat eserleri ortaya koymasının mümkün olduğu ve her iki alana da ne denli katkı sağladığının belirlenmesi açısından önemlidir.