Total intravenöz anestezi uygulanan hastalarda hafızanın değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLÜSTAN AKTAŞ

Danışman: YÜKSEL ERKİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Total İntravenöz Anestezi Uygulanan Hastalarda Hafızanın Değerlendirilmesi Dr. Gülüstan AKTAŞ, Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyorı Anabilim Dalı, İzmir. Amaç: Bispektral İndeks (BİS) monitörizasyonu eşliğinde anestezi derinliğinden emin olarak remifentanil-propofol bazlı total intravenöz anestezi (TİVA) uygulanan hastalarda kontrol grubu kullanılarak hafızanın değerlendirilmesi. Materyal ve Metod: Çalışma; DEÜTF İlaç Araştırmaları Yerel Etik Kurul onayı ve aydınlatılmış onamları alındıktan sonra, Stait Trait Anxiety (STA) I-II, Mini Mental State Examination (MMSE) ile stres düzeyleri ve kognitif fonksiyonları değerlendirilen, Amerikan Anestezistler Cemiyeti (American Society of Anestheosiologists -ASA) sınıflamasına göre I-IIye uyan, elektif batın cerrahisi geçiren 18 -50 yaş arası, en az 8 yıllık ilköğrenim mezunu olan 60 hasta ile prospektif ve randomize olarak planlandı. Anestezi indüksiyonu ve endotrakeal intübasyon BİS değerleri 40-60 arasında olacak şekilde 0.5 p,g/kg/dk IV infüzyon remifentanil, 2 mg/kg İV propofol, gerektiğinde 30 saniye aralarla yapılan İV 20 mg ek propofol dozları ve İV 0.1 mg/kg vekuronyumla gerçekleştirildi. Anestezi idamesi; BİS değerleri 40-60 arasında kalacak şekilde 4-6 mg/kg/saat İV propofol, 0.1-2 u.g/kg/dk İV remifentanil infüzyonu ve %50 hava/02 karışımı kullanılarak sağlandı. Hastalara intübasyondan hemen sonra kulaklıklarla dinletilmeye başlanan deniz sesleri içeren kaset cilt insizyonundan 5 dakika sonra, 7,5 dakikalık çalışma kasetleriyle değiştirildi. Bu aşamadan sonra hastalar dinledikleri kasete göre 3 gruba ayrıldılar. Kategori grubuna (Grup KT, n:20), hastanemizde gerçekleştirdiğimiz pilot çalışma ile belirlenen orta sıklıktaki 5 tane hayvan ismini içeren kaset, kelime öğrenme grubuna (GrupKÖ, n;20) Rey'in İşitsel-Sözel Öğrenme Testi'nin Türkçe'ye uyarlanmış listesindeki orta sıklıkta 5 kelimeden oluşan kasetdinletildi. Kayıtlar dinletildikten sonra, kaset, deniz sesleri içeren kaset ile değiştirildi ve operasyon sonuna kadar dinletildi. Kontrol grubundaki (Grup KG, n:20) hastalar ise operasyon boyunca sadece deniz sesleri kayıtlı kasedi dinlediler. Hastaların intübasyon, cilt insizyonu, peroperatuvar her 5 dk'da bir, ekstübasyon ve ekstübasyon sonrası 5. dk'lardaki BİS değerleri kaydedildi. Operasyondan 2 saat sonra derlenme ünitesinde, hastalara hafızayı değerlendirmek için testler yapıldı. Test sonuçları istatistiksel olarak değerlendirildi. p20 idi. Gruplar arasında cerrahi sûre, uygulanan cerrahi prosedür açısından istatistiksel fark yoktu. Kapalı hafızayı değerlendirmek için yapılan kategori ve kelime öğrenme test sonuçları için gruplar arasında istatistiksel fark yoktu. Hastalarımızda kapalı hafıza bulgusu saptanamadı. Bir hasta operasyon esnasında "su sesleri duyduğunu" ifade ederek açık hafıza tanımladı. 1 1 hasta da rüya gördüğünü söyledi. Bu hastalardan 4'ü Grup KÖ, 3'ü Grup KT, 4 tanesi ise Grup KG'de idi. Gruplar arasında rüya görme açısından fark yoktu. Sonuç: TİVA ile yeterli anestezi derinliğinin sağlandığı hastalarda kapalı hafıza bulgusuna rastlayamazken, bir hastada yüzeyel anestezi esnasında oluştuğu kanısına ters olarak açık hafıza saptadık. Bu da açık ve kapalı hafızanın farklı yolaklardan oluştuğu düşüncesini desteklemektedir. BİS monitörizasyonu ile yeterli anestezi derinliğinin sağlanması açık hafıza oluşumunu engellememiş, ve rüya görme insidansını azaltmamıştır. Yine de sonuçlarımız anestezi altındaki hastalarda hafızayı değerlendirebilmek için yeterli değildir. Kapalı hafızanın hangi testlerle, ne zaman sorgulanması gerektiğine dair kesin kanıtlar yoktur. Bu nedenle farklı metodolojilerle ileri çalışmalara gerek olduğu kanısındayız. Anahtar Kelimeler: Hafıza, kapalı hafıza, açık hafıza, total intravenöz anestezi, bispektral indeks, remifentanil, propofol.