Yabancı dil olarak Türkçede –dır biçimbiriminin öğretimi üzerine ders malzemesi hazırlama

CANSU AKSU

Yabancı dil olarak Türkçede –dır biçimbiriminin öğretimi üzerine ders malzemesi hazırlama

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CANSU AKSU

Danışman: CANER KERİMOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, eğitim amaçlı söylem-dilbilgisi bakış açısı çerçevesinde –DIr kiplik belirticisinin yarı planlı sözlü söylemde ortaya çıkma sıklıkları ve kullanımlarını belirlemek ve –DIr kiplik belirticisiyle ilgili bütünce temelli çözümleme yöntemiyle Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde uygulanabilecek örnek malzemeler sunmaktır. Çalışmanın dayanağı olan bütünce temelli çözümleme yöntemiyle Türkçede yarı planlanmış sözlü sözlemden elde edilen bulgular sonucunda ad/sıfat +-DIr, var/ yok +-DIr, -eylemcil yüklem+-mAktA+-DIr, eylemcil yüklem+-mIş+-DIr, eylemcil yüklem+-(y)AcAk+-DIr, eylemcil yüklem+-mAlI+-DIr yapılarının öğretimi için düzenlenen materyaller, iletişimsel uygulamalarla aynı zamanda öğrencilerin öğrenme konusu olan yapıya odaklanmalarını sağlayan etkinliklerden oluşmaktadır. Ayrıca öğrencilerin dilsel girdiyi işlemlemesinde rolü olan açık ve örtük öğrenme kuramlarını da temel alarak öncelikle örtük öğrenme teknikleri aracılığıyla daha sonra, açık öğrenme teknikleri ile ders malzemesi hazırlanmış ve öğrencilerin erek yapılara odaklanması amaçlanmıştır. Söylem-dilbilgisi bakış açısıyla bütünce verilerinin incelenmesi sonucu elde edilen –DIr yapılarının kullanım sıklıkları ve işlevleri belirlenmiş ve malzemeler gerçek dünyada kullanılan sözlü dildeki metinlerde bu yapıların kullanıldığı söylem çerçevesine göre hazırlanmıştır. Bu çalışmada Yabancı Dil Olarak Türkçe dilbilgisi öğretiminde söylem-dilbilgisi yaklaşımının bir uygulamasını sunmak amacıyla sadece bilgisellik kipliği belirticisi olarak –DIr yapılarının öğretimi için malzeme geliştirmeye odaklanılmıştır. Çalışmada geliştirilen etkinlikler ve hazırlanan malzemelerin gerçek öğretme ortamlarında değerlendirilmesi ileri çalışmalara bırakılmıştır.