Çocuk Edebiyatında Etkili İletişim
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUSE GÜLLÜ
Danışman: NEVİN AKKAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocuk edebiyatı bireyin doğumundan ergenlik dönemine kadar olan sürecinde onun edebî zevk kazanması ve okuma kültürü edinmesi için kaleme alınan eserleri ifade etmektedir. Çocuk edebiyatı eserleri bireyi bütünsel olarak geliştirmeyi amaçlamaktadır. Birtakım iletiler ve beceriler örtük bir şekilde kitaplar aracılığıyla çocuğa benimsetilmektedir. Bu becerilerden birisi de bireyin kendini ifade etme gücü olarak tanımlanabilecek iletişim becerisidir. İletişim, duygu ve düşüncelerin aktarımını ifade etmektedir. İletişim eğitiminde temel amaç diyalogların daha etkili hâle gelmesini sağlamaktır. İletişim eğitimi ailede başlayıp okul ve diğer sosyal çevrelerde gelişmeye devam etmektedir. İletişim eğitiminde yararlanılabilecek temel kaynaklardan birisi de çocuk edebiyatı eserleridir. Bu fikirden yola çıkılarak kaleme alınan bu çalışmada çocuk kitaplarında yer alan etkili iletişim ve iletişim çatışmaları örneklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2019 yılında internet üzerinden en çok satışı yapılan 30 çocuk edebiyatı eseri belirlenerek doküman analizi yöntemiyle incelenmiştir. İncelemede içerik analizinden yararlanılmıştır. Çalışmaya iletişim ve çocuk edebiyatı hakkında yazılan kuramsal çerçeve ile başlanılmıştır. Ardından çalışmanın kaynak araçları hakkında bilgi verilmiş; oluşturulan üst tema ve kodlara göre bulgular tespit edilmiştir. 'Empati' ,'Beden Dili' ve 'Kişilerarası İletişim Çatışmaları' çalışmanın üst temalarını oluşturmuştur. Bu başlıklar içine dahil edilemeyen örnekler ise 'Diğer Bulgular' başlığı altında yerini almıştır. Nitel araştırma yaklaşımına uygun olarak çalışmanın geçerlik ve güvenirliği Miles – Huberman modeline göre incelenmiş ve gerekli güvenirlik oranı sağlanmıştır. Çalışmada tespit edilen veriler sonucunda 'Empati' üst başlığından toplam 16, 'Beden Dili' üst temasından 26, 'Kişiler Arası İletişim Çatışmaları' üst temasından 76 ve 'Diğer Bulgular' kısmından 16 olmak üzere toplam 134 bulguya rastlanmıştır. Çalışmanın sonucunda çocuğun iletişim eğitiminde çocuk edebiyatı eserlerinden faydalanılabileceği tespit edilmiştir. Çocuk kitaplarında yer alan iletişim örnekleri somutlaştırılarak onların iletişim becerilerine olumlu yönden katkı sağlamak mümkün görünmektedir. Anahtar Kelimeler: Çocuk edebiyatı, iletişim eğitimi, etkili iletişim, iletişim çatışmaları