Asil ve vekil ilişkilerinin sosyal ağ analiziyle incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAHRA SAYĞAN TUNÇAY

Danışman: PINAR SÜRAL ÖZER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı asil ve vekil ilişkilerinin, kültürel bağlamda sosyal ağ kuramı çerçevesinde incelenmesidir. Vekalet kuramı, üzerinde uzun yıllardır tartışılan bir kuram olmakla birlikte, asil ile vekil arasındaki ilişkiye odaklanmakta ve vekilin, sahip olduğu asimetrik bilgi nedeniyle çıkarcı davranma olanağının olduğunu vurgulamaktadır. Sosyal ağ kuramı ise bireyler ya da örgütler arasındaki ilişkileri incelemek üzerine kurgulanmakla birlikte, hangi tür ilişkilerin aktörlere, avantaj sağladığını ortaya çıkarmaya yöneliktir. Bu anlamda üzerinde durulan üç temel kuram bulunmaktadır. Bunlar, güçlü bağlar kuramı, zayıf bağlar kuramı ve yapısal boşluklar kuramıdır. Kültür olgusu ise 8 kültür sınıflamasından (modelinden) yola çıkılarak incelenmiştir. Çalışmada Türk toplumunun çeşitli kültürel özelliklerinden yola çıkılarak, yerel bağlamdaki asil ve vekil ilişkileri incelenmiştir. Türk toplumunun, 8 kültür modeli çerçevesindeki özelliklerinin, asil ve vekil arasındaki ilişkilerin, güçlü bağlar ya da aracılık ilişkileri sayesinde oluşturulmasına olanak sağlayıp sağlamadığı test edilmiştir. Türkiye'de büyük bir işletmede yapılan ve 9 asil ve 16 vekili kapsayan görgül çalışmada UCINET 6.0 programı kullanılarak sosyal ağ analizi yapılmıştır. Bu amaçla hipotezlerin test edilmesini sağlayan gerekli ölçütlere ve ağ haritalarına ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda, yerel bağlamda asillerin, vekil seçiminde güçlü bağlarını ve aracılık ilişkilerini kullandıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Sosyal Ağ Kuramı, Vekalet Kuramı, Kültür, Sosyal Ağ Analizi