Rektal Kanser Tedavi Etkinliğinin Takibinde Kullanılabilecek Aday Tümör Belirteçlerin Gen İfadelenmesinin Araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA DEMET ARSLAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Harun Muayad Said
Eş Danışman: Yasemin Soysal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Neoadjuvan tedaviye direnç veya hastalık nüksü; hipoksi, apoptoz veya otofajiye uyum nedeniyle gelişmektedir. Apoptoz inhibitörü olarak survivin, otofajik yolda pozitif bir regülatör olan Beclin 1 ve tümör doku hipoksisi ile ilişkili hipoksi ile indüklenebilir faktör-lα (HIF-lα) ve karbonik anhidraz 9 (CA9) gen ürünleri etki ettikleri apoptoz, otofaji ve hipoksik yolaklar ile tedaviye direnç gelişmesine neden olabilirler. Bu çalışmada, lokal ileri evre rektal kanserde (RK), neoadjuvan tedaviye yanıtı izlemeye yardımcı olabilecek bu potansiyel tümör belirteçlerinin gen ifadelenmesindeki değişmeler izlenerek tedaviye direnç üzerindeki etkilerinin aydınlatılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya neoadjuvan tedavi alan lokal ileri evre RK'li 25 hasta dahil edildi. Taze doku ve kan örneklerinde Beclin 1, survivin, HIF-lα ve CA9 gen ifadelenmesi ve protein seviyeleri analiz edildi. Hastaların tümör evrelemesi ve regresyon derecesi ile bu belirteçlerin ilişkisi değerlendirildi. Bulgular: Tümör regresyon derecesine göre neoadjuvan tedaviye yanıt veren grupta daha yüksek kan CA9 gen ifadelenme seviyeleri ve daha düşük kan HIF-lα protein seviyeleri bulundu. Hastalarda neoadjuvan tedavi sonrası, doku Beclin 1 ve kan survivin gen ifadeleri ve doku CA9, kan Beclin 1 ve kan HIF-lα protein seviyeleri önemli ölçüde azaldı. Sonuç: Beclin 1, survivin, hipoksi ile indüklenebilir faktör-1 alfa ve karbonik anhidraz 9'un uygulanan neoadjuvan tedavi yaklaşımının etkilerinin tahmininde fayda sağlayabilecek potansiyel belirteçler olarak belirlendi.