Sarkoidozlu hastalarda egzersiz programının etkileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLKNUR NAZ
Danışman: SEVGİ ÖZALEVLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Evre 3 ve 4 sarkoidoz hastalarında solunum, aerobik ve kuvvetlendirme egzersizlerini içeren egzersiz programının, hastaların solunum fonksiyonları, dispne, yorgunluk ve ağrı algısı, egzersiz kapasitesi, kas kuvveti, yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon üzerine etkilerini araştırmaktır. Yöntem: Çalışmaya 35-65 yaş arası evre 3 ve 4 sarkoidoz hastaları dahil edildi. Hastalar randomizasyon sonrası egzersiz ve kontrol gruplarına ayrıldı. Hastaların demografik bilgileri, klinik semptomları kaydedildi. Akciğer fonksiyonları, body pletismograf ve karbon monoksit difüzyon kapasitesi testi ve arter kan gazı ölçümü ile değerlendirildi. Göğüs kafesi esnekliklerinin değerlendirilmesi için mezura ile üç bölgeden çevre ölçümü yapıldı. Dispne algıları; Modifiye Medical Research Council Dispne Skalası, yorgunlukları; Yorgunluk Şiddet Ölçeği, ağrıları; Vizüel Analog Skalası ile değerlendirildi. Solunum kas kuvveti maksimal inspiratuar ve ekspiratuar basınç ölçümleri ile, periferik kas kuvveti sırt ve bacak dinamometresi kullanılarak ölçüldü. Yaşam kalitesi; St.George Solunum Hastalıkları Anketi ve Short Form-36 Yaşam Kalitesi Anketi kullanılarak değerlendirildi. Psikolojik semptomların değerlendirilmesi için Hastane Anksiyete ve Depresyon ölçeği kullanıldı. Egzersiz grubundaki hastalar 12 hafta süren gözetimli egzersiz programı ile takip edildi. Kontrol grubundaki hastalara ise rutin medikal tedavi uygulandı. Bulgular: Egzersiz grubunun yaş ortancası; 59(52-64), kontrol grubunun yaş ortancası 51(45-57) yıl, ve sırasıyla sarkoidoz tanı süre ortancaları 11(4-4) ve 6(3-14) yıldı. Egzersiz grubunda izlem sonrasında altı dakika yürüme mesafesi, periferik kas kuvveti, test sonunda hissedilen bacak yorgunluğu ve dispne şiddeti ile periferik oksijen saturasyonunda iyileşme, algılanan ağrı, dispne ve yorgunluk şiddetleri ile anksiyete seviyesinde azalma kaydedildi(p0.05). İzlem sonunda solunum fonksiyon testi paramatreleri her iki grupta da değişmezken, arteriyel oksijen basıncı ve arteriyel oksijen saturasyonu egzersiz grubunda iyileşme gösterdi.(p<0.05). Sonuç: Solunum, aerobik ve kuvvetlendirme egzersizlerinden oluşan egzersiz programının, ileri evre sarkoidoz hastalarının semptomlarını, anksiyete ve yorgunluklarını azaltması, fonksiyonel kapasitesini, yaşam kalitesini geliştirmesi nedeniyle, bu hastaların rutin tedavisinde yer alması gerektiği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Sarkoidoz, egzersiz programı, egzersiz kapasitesi, yaşam kalitesi, nefes darlığı, yorgunluk, kas kuvveti