Suriyeli ve Türk Gençlerin Kültürleşme Yönelimleri, Benlik Saygıları, Psikolojik İyi Oluşları ile Otobiyografik Bellek Özellikleri Arasındaki İlişkiler
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA BOYACI
Danışman: İnci Boyacıoğlu Bal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı göç deneyimi olan ve olmayan 15-25 yaş aralığındaki gençlerin kültürleşme süreçleri doğrultusunda, olumlu benlik algısı yaratan ve benlikle merkezi ilişkiler barındıran öztanımlayıcı anıları nasıl hatırladıklarını; bu anıların otobiyografik bellek özelliklerini, anıların sosyal ve benlik işlevlerini ve bu bağlamlarda gençlerin benlik saygısını ve psikolojik iyi oluşlarını incelemektir. Daha spesifik ol arak; Suriyeli ve Türk gençlerin kültürleşme yönelimleri, benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkilerde; hem hatırladıkları olumlu öztanımlayıcı anıların otobiyografik bellek özeliklerinin hem de anıların sosyal ve benlik işlevlerinin aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini 148 Suriyeli, 182 Türk genç oluşturmuştur. Araştırmanın temel beklentisi, bütünleşme yönelimine sahip gençlerin otobiyografik anılarının sağlıklı ve güçlü özelliklere sahip olması ve bu anıların sosyal ve benlik işlevlerini yeterli şekilde yerine getiriyor olmalarıdır. Marjinalleşme yönelimine sahip gençlerin ise otobiyografik bellek sistemlerinin işleyişinde bozulmalar, buna bağlı olarak da anı özellikleri ve işlevlerinde zayıflıklar beklenmektedir. Göç deneyiminin gençler açısından zorlu bir yaşantı olması sebebiyle, kültürleşme yönelimlerinin otobiyografik bellek sistemi üzerindeki etkisinin Suriyeli gençler arasında daha belirgin etkileri olacağı öngörülmüştür. Araştırmanın bulguları, Suriyeli gençlerin bütünleşme yönelimi arttıkça, olumlu öztanımlayıcı anılarının otobiyografik bellek özellikleri, benlik saygısı ve psikolojik iyi oluş açısından belirli avantajlar yakaladıklarına işaret etmektedir. Yine, Suriyelilerin marjinalleşme yönelimleri güçlendikçe bellek performansı ve iyi oluş göstergelerinin de zayıfladığı bulgulanmıştır. Ancak, bu araştırmanın bulguları kültürleşme yönelimleri ile psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkide ve kültürleşme yönelimleri ile durumsal benlik saygısı arasındaki ilişkide otobiyografik bellek özelliklerinin aracı bir rol oynadığına dair hipotezlere destek sunmamıştır. Çalışmanın bulguları ilgili literatür ışığında tartışılmıştır. Ayrıca, araştırmanın sınırlılıkları özetlenmiş, gelecek çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.