Hastanede Çalışan Hemşireler İçin Sağlık Okuryazarlığı Farkındalık Eğitiminin Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HURİ YOĞURTCU
Danışman: Meryem Öztürk Haney
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırmanın amacı Sağlık Çalışanları İçin Sağlık Okuryazarlık Eğitimi Değerlendirme Ölçeği'nin (SÇSOYEDÖ) Türkiye geçerlik ve güvenirlik çalışmasını gerçekleştirmek ve hastanede çalışan hemşirelerde sağlık okuryazarlığı ile ilgili farkındalık ve bilginin arttırılması ve iletişim becerilerin güçlendirilmesini kapsayan sağlık okuryazarlık farkındalık eğitiminin etkinliğini incelemektir. Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşama Sağlık Çalışanları İçin Sağlık Okuryazarlık Eğitimi Değerlendirme Ölçeği'nin Türk toplumu için geçerlik ve güvenirliğini test etmek amacıyla 230 hemşire ile metodolojik desende yürütülmüştür. İkinci aşama hastanede çalışan 116 hemşire ile tek gruplu ön test, son test tasarım modelli yarı deneysel desende yürütülmüştür. Veriler Tanıtıcı Özellikler Soru Formu, Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Sağlık Çalışanları İçin Sağlık Okuryazarlık Eğitimi Değerlendirme Ölçeği ile toplanmıştır. Veriler, SPSS 25.0 paket programında tanımlayıcı istatistikler, ölçek geçerliği madde analizi, yapı geçerliği, kapsam geçerliği ve ölçüt geçerliği, ölçek güvenirliği iç tutarlık katsayısı ve madde-toplam puan korelasyonu ile değerlendirilmiştir. Sağlık Çalışanları İçin Sağlık Okuryazarlık Eğitimi Değerlendirme Ölçeğinin ön test, son test ve izlem test puanlarının karşılaştırılması Friedman testi ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin geneli için cronbach's alfa değeri 0,93 ve alt boyutlar için 0,87-0,90 arasında; madde-toplam puan korelasyonları 0,56-0,83 arasında idi (p<0,001). Model uyum indeksi; root mean square error of approximation 0,074, goodness of fit index 0,915, comparative fit index ,962 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların SÇSOYED ölçeğinden aldıkları ön test toplam puan ortalaması 68,38 ± 10,91, son test puan ortalaması 82,18 ± 11,86, izlem testi puan ortalaması 80,45 ± 12,05 olarak bulunmuştur. Eğitim sonrası ölçümlerde hemşirelerin sağlık okuryazarlığı bilgi, beceri ve düşük sağlık okuryazarlığı olan hastalarla başa çıkma yeteneğini ve açık iletişim tekniklerini kullanma sıklığı puanlarının eğitim öncesine göre anlamlı olarak yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,001). Bu nedenle sağlık okuryazarlığı farkındalık eğitiminin hemşirelerin sağlık okuryazarlığı bilgi, beceri ve düşük sağlık okuryazarlığı olan hastalarla başa çıkma yeteneğini ve açık iletişim tekniklerini kullanma sıklığını olumlu yönde etkilediği düşünülmektedir. Anahtar sözcükler: Güvenirlik, geçerlik, sağlık okuryazarlığı eğitimi, sağlık profesiyonelleri, sağlık iletişimi Tezin sayfa adeti: 122 Danışman : Doç. Dr. Meryem ÖZTÜRK HANEY