American influence in turkish modernization: Blessing ignorance


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Amerikan Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ASLI DAVAZ

Danışman: NİLSEN GÖKÇEN ULUK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlı Dönemi ıslahat hareketleri ile başlayan Türk modernleşmesinin amacı "muasır medeniyet seviyesi"nin üstüne çıkmak olarak belirlenmiştir. Osmanlı döneminde dini otoritenin siyaset üzerindeki etkileri nedeni ile ilerici bir yaklaşım sergilenemezken, Atatürk'ün liderliğini yaptığı Türk Devrimi'nde hayatın her alanını etkileyen kapsamlı bir reform çalışmasına girişilmiş ve Batı tarzıbir aydınlanma hareketi başlatılmıştır. Bu hareketin öncelikli hedefi cahilliğin ve dini otoritenin ortadan kaldırılması olmuştur. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Amerika Birleşik Devletleri'nin kurgulamış olduğu yeni dünya düzeninin bir parçası haline gelen Türkiye, Demokrat Parti iktidarında kapitalist ekonomik sisteme geçiş yapmıştır. Modernleşme Kuramı kapsamında örnek alınan ABD ile bu dönemde gerçekleştirilen ekonomik ve politik ortaklık sonucunda, komünizm karşıtlığı siyasi literatürün bir parçasıhaline gelmiştir. Bu dönemde, Richard Hofstadter'ın "paranoyak tarzda siyasi söylem" olarak adlandırdığı politik söylemi benimseyen yöneticilerin ABD ile kurulan ilişkilerin devamlılığıa dına modernleşme girişiminden ödünler vermeleri, Türk Devrimi ile başlatılan aydınlanma hareketinin sonlanmasına, siyasetin dinin etki alanına girmesine ve cahilliğin ülkede yeniden yükselişe geçmesine neden olmuştur. Anahtar Kelimeler: Modernleşme, Aydınlanma, Siyasi Söylem, Türk Devrimi, Türk-Amerikan İlişkileri