Maternal hipotiroidili sıçan plasentasında melatoninin Treg hücreleri üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELEK YEŞİM AK
Danışman: HÜSNÜ ALPER BAĞRIYANIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Maternal hipotiroidizm, annenin tiroid bezinin yeterince hormon üretememesi sonucu gelişen bir durumdur ve plasentanın gelişimini olumsuz etkileyebilir. Hipotiroidizm, plasentadaki antiinflamatuar ortamı bozarak preeklampsi, intrauterin büyüme geriliği, spontan abortus, kardiyak disfonksiyon, nöral gelişim bozuklukları, anemi, plasental ablasyon ve düşük doğum ağırlığı gibi komplikasyonlara neden olabilir. Melatonin, uyku düzenini ve biyolojik ritmi düzenleyen bir hormon olup, aynı zamanda plasentada da sentezlenir. Melatonin, oksidatif stresi azaltarak antioksidan etkiler gösterir, immün yanıtları düzenler ve fetüsün nörolojik gelişimi ile uyku-uyanıklık döngüsünü destekler. Bu nedenle gebelikte fetüs ve anne arasındaki biyolojik dengeyi korumada önemli rol oynar. Fetomaternal immün tolerans, yarı allojenik fetüsün anne tarafından reddedilmeden kabulünü sağlar. Bu mekanizmada FoxP3+ regülatör T hücreleri (Treg) merkezi bir rol oynar. FoxP3+ Treg hücreleri, aşırı bağışıklık yanıtlarının engellenmesi ve otoimmün hastalıkların kontrol altına alınmasında görevli özel bir T hücre alt grubudur. FoxP3 ifadesi, bu hücrelerin gelişimi ve işlevi için gereklidir. Pek çok gebelik patolojisinde bu hücre popülasyonunun azaldığı gösterilmiştir. Bu çalışmada, hipotiroidili ve sağlıklı sıçanların plasentalarında FoxP3+ hücrelerin dağılımını ve melatoninin bu dağılım üzerindeki etkisini araştırdık. Dört grup oluşturuldu: kontrol, hipotiroidi (%0,05 PTU), melatonin (10 mg/kg), hipotiroidi + melatonin. Uygulamalar içme suyuyla yapıldı. Sıçanlar gebe bırakıldı ve gebeliğin 19. gününde sezaryenle plasentalar çıkarıldı. Dokuda FoxP3+ hücrelerin belirlenmesi icin FoxP3 ile ve trofoblast değişiminin belirlenmesi için CK7 ile immunohistokimya (IHC) yapıldı. Ayrıca H&E boyaması ile gruplar arasında plasentadaki histomorfolojik değişiklikler değerlendirildi. Histokimyasal olarak hipotiroidi grubunda kalınlaşan bazal zonun melatonin ile birlikte verildiğinde azaldığını gözlemledik. Glikojen hücre gruplarının hipotiroidi grubunda artış gösterdiğini gözlemledik. Vaskülarite oranları değerlendirildiğinde melatonin ve hipotiroidi+melatonin gruplarında vaskülaritenin arttığını değerlendirdik. İHC sonucuna göre hipotiroidi grubunda FoxP3 azalma eğilimi göstermiş ve melatonin grubunda artış göstermiştir. Hipotiroidi ve melatonin arasında anlamlı fark bulunmuştur. CK7 değerlendirildiğinde hipotiroidi grubunda azalmış ancak anlamlı bulunmamıştır. Sonuç olarak plasentada FoxP3+ hucrelerin maternal hipotiroidide azaldığı ve melatonin ile arttığı, melatoninin hipotiroidi ile bozulan feto-maternal immun toleransı yeniden düzenleyebileceği sonucuna ulaştık. Bu bulgular ile hipotiroidi ve melatoninin plasental Foxp3+ üzerinde birlikte yaptığı etkiyi gösteren ilk çalışma bizim çalışmamızdır. Melatoninin hipotiroidik gebelerde etkilerinin ve kullanımının ayrıca FoxP3'ün fetomaternal immuntoleranstaki etkilerinin daha fazla çalışma ile araştırılmasına ihtiyaç vardır.