Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEZİN HIZARCI
Danışman: Serhan Tanyel
Özet:
Bilişim çağı olarak adlandırılan 21.yüzyıldaki teknolojik gelişmeler ulaşımdaki geleneksel sürüş tekniklerini geliştirerek sürücüsüz taşıtları ulaşım ağına kazandırmıştır. Sürücüsüz taşıtların trafiği ve çevresel faktörleri olumsuz yönde etkileyen sorunlara çözüm bulacağı düşünüldüğü için sürücüsüz taşıtların yakın gelecekte günlük yaşantının ayrılmaz bir parçası haline geleceği beklenmektedir. Her ülkenin sürücü davranışlarının önemli farklılıklar gösterdiği göz önünde bulundurulduğunda, ülkemizde sürücüsüz taşıtların trafiğe katılması durumunda denetimsiz kavşakların başarımlarının belirlenmesi daha da büyük bir önem kazanmaktadır. Bu tez kapsamında temkinli, varsayılan ve cesur olmak üzere üç farklı sürüş stratejisine sahip sürücüsüz taşıtların, sürücülü taşıtlarla birlikte yer alacakları karma trafik akım koşulları altında denetimsiz kavşakların kapasite ve başarımları kritik aralık kabul yöntemine dayanan analizlerle tanımlanmaya çalışılmıştır. Tez kapsamında literatürde yer alan bilgiler kullanılarak kritik aralık kabul yöntemine dayalı bir yaklaşım geliştirilmiş ve parçacık sürü optimizasyonu ile oyun teorisi kullanılarak bir benzetim programı yazılmıştır. Benzetim programı kapsamında kritik aralık yöntemine dayalı geliştirilen hesap yöntemi, parçacık sürü optimizasyonu yardımıyla gözlem verileri ışığında optimize edilmiş ve sürücüsüz taşıtlara ait farklı karar reaksiyon süreleri de dikkate alınarak sürücüsüz taşıtlar benzetim programına dahil edilmiştir. Taşıtların karar verme süreçleri oyun teorisi yardımıyla modellenerek sürücülü ve sürücüsüz taşıtların farklı yüzdelerde trafiğe katılım sağladığı analizler yapılmış ve analizler farklı manevra türlerine göre tekrarlanmıştır. Analizler sonucunda her bir manevra türüne ait kritik aralık değeri hesaplanarak kavşakların kapasitesi belirlenmiştir. Ayrıca çalışmanın bir diğer çıktısı da sürücülü taşıtlar için kritik aralık kabul değerleri kantil regresyon yöntemiyle belirlenmeye çalışılmış ve sürücü tipleri ile manevra türlerinin yer aldığı genel bir bağıntı sunulmaya çalışılmıştır.