Sait Faik Abasıyanık'ın ?Alemdağ'da Var Bir Yılan? adlı hikâye kitabındaki hikâyelerin kelime grupları bakımından incelenmesi ve Türkçe eğitimine katkısı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CENNET GENÇ

Danışman: ŞERİF ALİ BOZKAPLAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Sait Faik Abasıyanık'ın ?Alemdağ'da Var Bir Yılan? adlı yapıtındaki Öyle Bir Hikâye, Yalnızlığın Yarattığı İnsan, Alemdağında Var Bir Yılan, Panco'nun Rüyası, Melâhat Heykeli, Yani Usta, İki Kişiye Bir Hikâye, Rıza Milyon-er, Sarmaşıklı Ev, Eftalikusun Kahvesi, Hişt Hişt! , Dülger Balığının Ölümü, Kafa ve Şişe, Çarşıya İnemem, Dolapdere, Bir Hastalık, Yılan Uykusu hikâyelerindeki kelime gruplarının incelemesi ve sınıflandırmasını içerir.İncelemede önce cümlenin herhangi bir öğesi durumundaki kelime grupları saptanmıştır. Sonra saptanan kelime gruplarının içinde bulunan alt kelime grupları saptanmış ve ilgili başlık altında verilmiştir.İsim tamlamaları, sıfat tamlamaları, ikilemeler, tekrarlar, fiilimsi grupları, edat grupları, unvan grupları incelenen kelime gruplarıdır.İsim tamlamaları; belirtili, belirtisiz ve zincirleme isim tamlamaları şeklinde incelenmiştir.Sıfat tamlamaları; niteleme sıfatları, sayı, soru, işaret, belgisiz ve fiilimsilerle kurulanlar şeklinde incelenmiştir. Sayı sıfatları asıl, sıra, kesir, üleştirme; fiilimsilerle kurulan sıfat tamlamaları, sıfat-fiillerle kurulan sıfat tamlamaları ve diğer fiilimsilerle kurulan sıfat tamlamaları alt başlıkları altında incelenmiştir.İkilemeler başlığı altında eş veya yakın anlamlı, zıt anlamlı ve olumlu-olumsuz kelimelerle yapılan kelime grupları; Tekrarlar başlığı altında aynı kelime, yansımalar ve ?m? ile yapılan kelime grupları yer almıştır. İncelemede İkilemeler, Tekrarlar ana başlıklarıyla yetinilmiş; herhangi bir alt başlık kullanılmamıştır.Fiilimsiler; isim-fiil grupları, sıfat-fiil grupları, zarf-fiil grupları şeklinde ele alınmıştır.Edat grupları ve unvan gruplarının incelemesi tezin son bölümünde yer almaktadır.Kelime gruplarının saptanması ve sınıflandırması yapıttaki hikâyelerin sırası ve sayfa numarası göz önünde bulundurularak yapılmıştır. Kelime gruplarının yer aldığı cümlelerin sonunda kelime grubunun hangi hikâyede, kaçıncı sayfa ve satırda geçtiği parantez içinde verilmiştir. Her kelime grubu geçtiği cümlede koyu biçimde gösterilmiştir. Kelime grubunun yer aldığı cümlenin bütünlüğü olabildiğince korunmuştur.Tez, Varlık Yayınevi Mart 1954 tarihli ilk baskı esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu baskıda yapıtın adı ?Alemdağında Var Bir Yılan? dır. Aynı yayınevinden ikinci baskı, yazarın isteği doğrultusunda ?Alemdağda Var Bir Yılan? adıyla çıkmıştır. Diğer baskılarda ?Alemdağ'da Var Bir Yılan? adı kullanılmıştır. İncelemeye esas olan ilk baskıdan alınan hikâyelerin metni sonuç bölümünden sonra yer almaktadır.