Development of a GIS based decision support system for integrated coastal zone management (ICZM) of Gökova Bay

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÖZEN ARLI KÜÇÜKOSMANOĞLU

Danışman: YALÇIN ARISOY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kıyı bölgesi gerek kaynakların bolluğu, gerek arazi kullanımlarındaki yoğunluk ve gerekse bu bölgelerin ekonomik olarak varlığını sürdürebilmesini sağlayan sektörlerin çeşitliliği açısından önemli alanlardır. Bu karmaşık yapı kullanımlarda çakışmalara yol açmaktadır. Bilişim Teknolojilerinin gelişimiyle birlikte Kıyı bölgelerindeki bu karmaşık yapı daha etkin bir şekilde yönetilebilmektedir. Bu kapsamda Gökova Körfezi de önemli bir kıyı bölgesidir. Çalışmada, Gökova bölgesinin arazi kullanımı, orman alanları ve sosyal yapısına yönelik çeşitli veriler sayısallaştırılarak Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ortamına aktarılmıştır. Topoğrafik haritalardan eş yükselti eğrileri sayısallaştırılarak çalışma alanının Sayısal Yükseklik Modeli hazırlanmıştır. Gökova Özel Çevre Koruma Bölgesi'nde yürütülmüş çalışmalardan elde edilen biyolojik çeşitlilik verileri derlenmiştir. CBS ana veri katmanları kullanılarak çeşitli metodlarla yeni veriler üretilmiştir. Tüm bu CBS katmanları verileri 500 m x 500 m ağ sisteminde her hücre için hazırlanmıştır. CBS'den alınan veriler Temel Bileşenler Analizine tabi tutularak bu çalışmada geliştirilen modelde kullanılacak önemli parametreler belirlenmiştir. Belirlenmiş önemli parametreler kullanılarak Yapay Sinir Ağları ve Bulanık Mantık araçlarını kullanan Adaptif Ağ Tabanlı Bulanık Mantık Çıkarım Sistemi (ANFIS) ile Karar Destek Sistemi modeli geliştirilmiştir. ANFIS'in eğitim ve test aşamalarında farklı girdi ve çıktı grupları kullanılmıştır. Girdi ve çıktı arasındaki ilişkiler belirlenmiştir. Geliştirilen model ile arazi kullanımlarının etkisi incelenmiş ve model çıktılarından yararlanarak öngörülen değişim tematik olarak haritalanmıştır. Bu çalışmada Gökova körfezi gibi önemli kıyı bölgeleri için de kullanılabilecek, karar vericilere bilgi akışı sağlayacak bir yöntem geliştirilmeye çalışılmıştır.