Atatürk döneminde İzmir ekonomisi 1923-1938

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BÜLENT DURGUN

Danışman: KEMAL ARI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı Atatürk Döneminde İzmir'in Ekonomisinin göstermekte olduğu özellikleri ele almaktır. 1922 yılının Eylül ayında işgalden kurtarılan İzmir şehri sadece kendisinin değil yeni Türkiye Cumhuriyeti'nin de yapabileceklerinin bir göstergesi olacaktır. İncelediğimiz dönemde, iktisadi faaliyet alanları yanmış, yıkılmış, virane bir hale dönmüş olan İzmir kenti yeniden imar edilerek ekonomiye kazandırılacaktır. Aynı zaman aralığında ekonominin aktörlerinin de değişime uğraması yeni aktörlerin ekonomide söz sahibi oluncaya kadar geçen sürede meydana gelen değişimler ortaya koyulmaktadır. Neticede bu dönüşümün nasıl sonuçlandığına dair veriler ele alınmaktadır. Bu arada iktisadi konularda siyaset belirleyici olan Mustafa Kemal Atatürk'ün bu dönemdeki Ekonomi Politikaları incelenmiştir. İncelememizin en temel kaynaklarını Vilayet Salnameleri, İzmir Vilayet İstatistikleri, İzmir Şehir Rehberleri, Devlet Salnameleri, Ticaret Salnameleri, Türkiye İktisad Mecmuası, İzmir Ticaret ve Sanayi Odası Mecmuası, İngiliz Konsolosluk Ekonomi Raporları oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra yerel ve ülke basınının da çeşitli nüshalarından istifade ettik. Bunların başında Ahenk ve Anadolu gazeteleri yer almaktadır. Daha önce öğretmenlerimizin ve araştırmacıların yapmış oldukları çalışmaların aydınlatmış oldukları yolları kullanırken anı türündeki yapıtları da değerlendirdik. İktisat biliminin temel eserlerini bir kez daha gözden geçirirken dip notlarda kaynak göstermeksizin değerlendirmelerimizde ana mesnet olarak ele aldık. Araştırmamızı altı bölümde ele aldık. Bunlar: Birinci bölüm: İzmir'in Ekonomisine Etki Eden Faktörler İkinci bölüm: Tarım, Orman ve Hayvancılık Üçüncü bölüm: Enerji Kaynakları, Sanayi ve Madencilik Dördüncü bölüm: Ulaşım ve Haberleşme Beşinci bölüm: Mali Durum ve Bankacılık Altıncı bölüm: Ticaret ve Sosyo-Ekonomik Durum şeklindedir. Son beş bölümde, İzmir ekonomisi sektörler halinde incelenmiştir. İktisadi bir çalışma olması açısından istatistiki değerleri incelememizde sıklıkla kullanmak mecburiyetinde kaldık. Bu bilgilerin okuyucuya kolaylıkla ulaşabilmesi için çoğunluğu tablolar şeklinde sunulmuştur.