Kronik miyeloid lösemi hücre hatlarında dna metiltransferaz-3a'nın fonksiyonunun düzenlenmesinde rol alan moleküllerinincelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NAZLI DEMİRKIRAN

Danışman: HAKKI OGÜN SERCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kronik miyeloid lösemi (KML) patogenezinde Wnt sinyal ileti yolağının etkisi (özellikle aşırı uyarılması) bilinmektedir. Wnt sinyal ileti yolağının baskılanmasında rol alan sFRP1 geni, promotör hipermetilasyonu ile epigenetik olarak sessizleştirilmiştir. Bu sessizleşmede temel oyuncu DNMT3A'dır. Buna ek olarak genlerin ifade düzeylerinin ve dolayısıyla fonksiyonlarının düzenlenmesinde miRNA'ların da etkileri bilinmektedir. Araştırmamız, miR-144-3p, miR-105-3p, miR-767-5p miRNA'lar ile EZH2, TET1, TET2 ve TET3 genlerinin ifade düzeylerindeki değişimlerin model hücre sistemi ile araştırılmasını kapsamaktadır. Bu doğrultuda gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu ile DNMT3A ve miRNA ifadeleri karşılaştırılmıştır. Ardından EZH2, TET1, TET2 ve TET3 genlerinin protein seviyesinde ifadeleri Western Blot analizi ile gösterilmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. sFRP1 ifade eden K562S hücrelerinde protein seviyesinde DNMT3A ve TET1 ifadeleri azalırken EZH2 ve TET2 ifadeleri artmaktadır. Fakat TET3 ifadesinde anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Ayrıca miR-144-3p ve miR-767-5p ifadelerinin K562S hücrelerinde azaldığı görülmüştür. Bu sonuçlar doğrultusunda DNMT3A ifadesinin sFRP1 varlığında post-transkripsiyonel olarak BCR/ABL1-TET2-EZH2 ekseninde düzenleniyor olabileceği yönünde veriler elde edilmiştir. TET2'nin, sFRP1 ifadesi ile bağlantılı olarak azalan BCR/ABL1 aktivitesi sonucu hücredeki miktarında artış olabileceği ve bununla birlikte artan EZH2'nin de aynı zamanda TET2'nin negatif regülatörü olarak bilinen CXXC4'ü hedef alarak bu artışa katkı sağladığı öngörülmektedir. Ayrıca miR-144-3p ve miR-767-5p'nin sırasıyla EZH2 ve TET2 ifadesinin kontrolünde potansiyel regülatörler olabileceği gösterilmiştir.