Eritropoetinin SHSY5Y hücre hattında mikroRNA ekspresyonu üzerine etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Temel Nörolojik Bilimler Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DOĞAN TUNALI

Danışman: ŞERMİN GENÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Eritropoetin (EPO), eritropoezi uyaran hematopoietik büyüme faktörü ve sitokindir. Son yıllarda beyindeki nöronal ve glial hücrelerde kendisinin ve reseptörünün varlığı ortaya konmuştur. EPO; sinir sisteminin gelişiminde, nöronal canlılığın devamında nöronal hasarın tamirinde kritik roller üstlenir. EPO'nun nöroprotektif etkisinin olası bir mekanizması transkripsiyonel düzeyde gen regülasyonudur. Transkripsiyonel gen regülasyonunda önemli role sahip molekül grubundan birisi mikroRNA'lar (miRNA), küçük, kodlama yapmayan RNA'lardır. Gen ekspresyonunu mRNA parçalanması ya da translasyon inhibisyonu yoluyla düzenlerler. miRNA'ların sinir sisteminin gelişiminde, plastisitesinde, nörodejenerasyonunda rol oynadıkları saptanmıştır. Bu çalışmada amacımız EPO'nun SH-SY5Y nöroblastoma hücre hattında miRNA ekspresyonunda yaptığı değişikliklerin incelenmesidir. Bu amaçla nöronal bir hücre hattı olan SH-SY5Y hücre hattına EPO indüksiyonu uygulanıp bunun sonucunda ekspresyonu değişen mikroRNA'lar mikroarray ve kantitatif polimeraz zincir reaksiyonu (kPCR) yöntemleriyle incelenmiştir. EPO uyarımı ile ekspresyonu değişen mikroRNA'ların hedef genleri biyoinformatik analizle saptanmıştır. Araştırmamızın sonuçlarına göre EPO uyarımı ile miR-885-5p, miR-1236, miR-451 miR-640 ve miR-4303 ekspresyon değişimi anlamlı olduğu bulundu. Target analizinde miR-885-5p ve miR-451'in hedef genlerinin EPO'nun etki mekanizmasında rol oynama ihtimali yüksek moleküller olduğu saptandı. Çalışmamız EPO uyarımının nöronal hücrelerde miRNA ekspresyon değişimine neden olduğunu gösteren ilk çalışma olmakla birlikte, ekspresyon değişimi saptanan miRNA'lar için hedef gen analizlerinin doğrulamasının yapılması gereklidir.