Tahtalı içme suyu barajı havzasında iklim ve arazi örtüsü değişikliği senaryoları altında su erozyonunun modellenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZDEN ÖNCÜ

Danışman: ALİ GÜL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İzmir kentinin önemli içmesuyu kaynaklarından biri olan Tahtalı Barajı, sediment ve su kirliliği yüklerine karşı korunması büyük önem taşımaktadır. Bunun dâhilinde evrensel bir problem olan iklim değişikliği, birçok olumsuz etkileri beraberinde getirmekte, değişen hava koşulları nedeniyle erozyon etkilerini arttırmaktadır. Sunulan çalışmada baraj havzasında erozyon Üniversal Toprak Kayıpları Eşitliği (USLE) modeli ile mekânsal analizler yapılarak taşınım ve birikim yapan toprak miktarları günümüz koşulları ve ilerleyen yıllardaki değişen iklim koşulları altında hesaplanmış ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Öncelikle havzaya ait yağış verileri temin edilerek, USLE yağış aşındırma faktörü (R) hesaplanmıştır. Baraj havzasına dair toprak örtüsü, toprağın permeabilite ve granülometre bilgileri Avrupa Toprak Veritabanı'ndan temin edilerek toprak aşınabilirlik faktörü (K) hesaplanmıştır. Baraj havzasına ait, yerel yönetimlerden temin edilen sayısal paftalar aracılığıyla oluşturulan havza yükselti modeli ile arazinin sahip olduğu topoğrafik özellikler göz önünde bulundurularak eğim ve eğim uzunluğu (LS) faktörleri hesaplanmıştır. Bir diğer parametre olan bitki amenajman faktörü (C) hesabında, CORINE arazi örtüsü haritalarından ayırt edilen bitki örtüsü sınıfları esasında (C) faktörü dağılım haritası oluşturulmuştur. İklim değişikliği etkileri sonucu yağış aşındırma faktöründe ve ayrıca bitkisel örtü değişiminden dolayı bitki amenajman faktöründeki tahmini değerler yeniden belirlenmiş ve USLE modelinde bu yeni değişkenler kullanılarak gelecek dönem erozyon miktarı hesaplanmıştır. Çalışma bulguları, havza ölçeğinde günümüz koşullarına göre gelecek dönem iklim değişikliği sonucu toprak erozyonunda önemli değişimlerin yaşanacağı söz konusu olmaktadır.