Türkiye Cumhuriyeti'nin Kuruluşundan Günümüze Ortaöğretim Kimya Dersi Öğretim Programlarındaki Paradigmaların İncelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERDİ ALTUN

Eş Danışman: KURTUL GÜLENÇ, ŞENOL ALPAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ortaöğretim kimya dersi öğretim programlarının öğelerinde ve öğretim programlarının uygulama aracı olan kimya ders kitaplarında yer alan paradigmaların ortaya konulmasının amaçlandığı bu tez çalışmasında, öncelikle Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan günümüze kadar geçen tarihsel süreçte yer alan hükümet programları, kalkınma planları, yabancı eğitimcilerin yayımladıkları raporlar ve Millî Eğitim Şûraları incelenmiş, Türk Eğitim Sistemi'nin geçirdiği değişimler ve dayandığı felsefi temeller ortaya konulmuştur. Çalışmada 1923 yılından günümüze kadar geçen süreçte yayımlanan 1924, 1934, 1938, 1952, 1954, 1957, 1960, 1970, 1971, 1973, 1985, 1992, 1997, 2007 ve 2013 yılı Ortaöğretim Kimya Dersi Öğretim Programları dönemlere ayrılarak amaç, içerik, eğitim durumları ve sınama durumları bakımından incelenmiş, programların öğelerinde yer alan paradigmalara yönelik detaylı analizler yapılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Tez çalışmasında kullanılan verilere, Türkiye Büyük Millet Meclisi, Millî Eğitim Bakanlığı ve Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı internet siteleri ve arşivleri, Millî Kütüphane, sahaflar ve yayınevleri aracılığıyla ulaşılan hükümet programları, Devlet Planlama Teşkilatı planları, TTKB kurul raporları, yönetmelikler vb. kamu dokümanları ile tez çalışması konusuna ilişkin kitap, dergi, tez, makale ve tebliğler gibi basılı ve dijital bilimsel kaynaklardan ulaşılmıştır. Tez çalışması sonucunda, ortaöğretim kimya dersi öğretim programlarının amaçlarının dayandırıldığı eğitim felsefelerinde, programların içerik düzenleme yaklaşımları ile eğitim ve sınama durumu öğelerinde paradigma değişimleri olduğu görülmüş, gerekçeleriyle ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Kimya dersi, öğretim programı, paradigma.