Sıçanlarda antikanser ilaç kullanımı sonucu oluşacak infertilitenin fukoidan ile tedavisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE TÜTÜNCÜ
Danışman: HÜSNÜ ALPER BAĞRIYANIK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Sisplatin testis kanseri, over kanseri, mesane kanseri, prostat kanseri, serviks kanseri, meme kanseri, beyin tümörleri gibi birçok kanser tipinde yaygın olarak kullanılan bir kemoterapötik ajandır. Kemoterapötik ajanlar tedavi sonrası bireysel özelliklere ve uygulanan ilaç dozuna bağlı olarak diğer pekçok etkinin yanında infertiliteye de yol açabilmektedir. Fukoidan, fukozdan zengin kahverengi alglerden elde edilen bir polisakkarittir. Fukoidanın antiinflamatuar, antikanser, antioksidan, antikoagulan gibi etkileri literatürde birçok çalışmada gösterilmiştir. Literatürde aynı zamanda, fukoidanın antikanser ilaçlarıyla etkileşime girerek antikanser ilaçlarının etkinliğini arttırdığını gösteren çalışmalar da bulunmaktadır. Bu çalışmada, kemoterapide yaygın olarak kullanılan sisplatinin, testiste oluşturduğu hasara fukoidanın nasıl bir etkisinin olacağını incelemeyi amaçladık. Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Multidisiplin Laboratuvarı Hayvan Deneyleri Birimi'nden sağlanan 28 adet Wistar Albino suşu sıçanlar rastgele kontrol, sisplatin, fukoidan, sisplatin-fukoidan (n=7) olmak üzere dört gruba ayrıldı. Birinci gün kontrol ve fukoidan grubuna sadece serum fizyolojik enjekte edildi. Sisplatin ve sisplatin-fukoidan gruplarına ise sisplatin uygulandı, devam eden yedi gün boyunca kontrol ve sisplatin grubuna sadece distile su verilirken fukoidan ve sisplatin-fukoidan grubuna distile suda çözünmüş fukoidan verildi. Deney sonunda tüm denekler sakrifiye edildi. Deneklerin testisleri alınarak Hematoksilen-eosin (HE) ve Periodik Asid Shift (PAS) ve immünohistokimyasal boyama ile histomorfolojik açıdan incelendi. Doku homojenatlarında GSH, GPx ve MDA seviyeleri ölçüldü. Bulgular: Sisplatin grubunda vücut ağırlığında anlamlı azalma, histomorfolojik olarak testis seminifer tübül bazal membran kalınlaşması, seminifer tübül epitel kalınlığında incelme, bazal lamina ayrışması, lipid vakuolizasyonu, spermatogenik seri hasarına bağlı spermatid sayısının azalması ve lümen genişlemesi gözlendi. İnterstisyel alanda vasküler konjesyon ve dejenaratif leydig hücreleri gözlendi. Buna karşın fukoidan verilen grupta ise bulguların kontrole daha yakın sonuçlar verdiğini gözlemledik. Sadece fukoidan verilen grupta da kontrol ile benzer bulgular gözlendi. İmmünohistokimyasal olarak dokular Tunel, Anti-Kaspaz-3 ve anti-IGF-1 antikorları ile boyandı ve gruplar arasında karşılaştırma yapıldı. Hasar grubunda apoptotik hücre sayısında anlamlı bir artış gözlenirken, fukoidan ile tedavi edilen grupta apoptotik hücre sayısında anlamlı bir azalma gözlendi. Sadece fukoidan uygulanan grupta ise IGF-1 proteininde anlamlı bir artış olduğu gözlendi. Hasar grubunda ise IGF-1 pozitif hücrelerde anlamlı bir azalma olduğu görüldü. Testis doku homojenatlarında MDA, GPx ve GSH seviyeleri ölçüldü. MDA seviyeleri sisplatin grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek, sisplatin-fukoidan grubunda ise sisplatin grubuna göre anlamlı olarak daha düşük saptandı. GSH seviyeleri ve GPx enzim aktivitesi kontrol grubuna göre sisplatin grubunda anlamlı olarak daha düşük olduğu, sisplatin-fukoidan grubunda ise sisplatin grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu gözlendi. Sonuç: Bu çalışmada deneysel olarak oluşturulan testis hasarında fukoidan uygulamasının serbest oksijen radikallerini dengede tutarak oksidatif strese karşı olumlu etkisi olduğunu gözlemledik. Bu bulgular, fukoidanın sisplatine bağlı oluşan sekonder infertiliteye karşı umut verici bir tedavi yöntemi olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Sözcükler: Sisplatin, Fukoidan, Sıçan, Testis