ÇAĞDAŞ SANATTA NESNE MEKAN İLİŞKİLERİ BAKIMINDAN ANLATIMCI BİR TAVIR OLARAK ENSTALASYON


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Ana Sanat Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LEYLA GÜNAYDIN ASLAN

Danışman: Borga Kantürk

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çağdaş sanatta nesne- mekân ilişkileri açısından anlatısal tavırdaki enstalasyonların nesne ve mekâna yönelik temel kavramları ve tarihsel süreci bu ilişkilerin analizi nesne yönelimli ve mekân yönelimli çalışmalara yönelik yaklaşımlar temel alınmaktadır. İncelenen çalışmalar anlatısal sanat yapıtları çerçevesinde sınırlandırılmıştır. Enstalasyon sanatı mekânın dönüşümü, İzleyici etkileşimi, duyusal ve bilişsel etki yapısı, kurumsal eleştiri ve yeni ifade biçimlerine karşı olan sınırsız olanakları sayesinde birçok disiplini içermektedir. Bu sebeple izleyicilerine farklı mekânsal deneyim alanlarının keşfini sağlamaktadır. Çalışmada enstalasyon sanatının melez yapısına ilişkin ifade biçimleri sanatçı örnekleri ile irdelenmiştir. Tez ilk olarak nesnenin değişim sürecine odaklanmaktadır. Tarihsel süreç sanatçı örnekleri ile desteklenmektedir. Bununla birlikte değişen mekân algısına yönelik sorgulamalar ele alınmıştır. Martin Heidegger, Gaston Bachelard, Henri Lefebvre, Maurice Merleeau Ponty ve Nicolas Bourrioud gibi düşünürlerin tanım olarak mekân söylemlerine yer verilmiştir. Enstalasyon ve deneyim bölümü ile de enstalasyon sanatına ilişkin tanım, tarihçe ve gelişim süreci nesne-mekân ilişiği bakımından irdelenmiştir. 20. Yüzyıl itibari ile başlayan mekânsal değişimler enstalasyon çalışmalarına zemin hazırlaması ile 1960'lar ve 1990'lı yıllarda kendini tam anlamıyla hissettirmiştir. Bununla birlikte ikinci bölümde enstalasyon sanatının etki ettiği disiplinlerdeki mekânsal deneyimlere yer verilmiştir. Son olarak iki kadın sanatçının retrospektif sergileri benzeşen yönleri incelenmiştir. Tez kapsamı boyunca incelenen sanatçılardan Ayşe Erkmen ve Fernanda Gomes ile iki seri çalışmam bağdaştırılarak son bulmuştur.