İtalya'nın birleşmesinde Piyemonte'nin rolü

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNEM KERTEL

Danışman: Gülsüm Tütüncü Uğurlubay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İtalya yarımadası, Orta Çağ’dan itibaren şehir devletlerinin yönetimi altında parçalanmıştı. Şehir devletlerinin birbirinden farklı yönetimleri ve devlet yapıları kültürel parçalanmışlığı da beraberinde getirdi. Mevcut parçalanmışlık; Avusturya, İspanya ve Fransa gibi güçlü devletlerin İtalya yarımadası üzerinde gerçekleştirdikleri hâkimiyet savaşları sonucunda daha da derinleşti. Güçlü devletlerin İtalya yarımadasını kontrol altında tutması ve gelişmesini önlemesinin yanında, şehir devletlerinin birbirleri ile yaptıkları rekabetler, İtalyanların birleşmesinin önünde önemli birer engel oldu. Fransız İhtilali’nin etkilerinin İtalyan yarımadasına yayılmasının ardından, İtalya’da birleşim ve bağımsızlık yönünde fikirler ortaya çıktı. 1820, 1830 ve 1848 İhtilalleri’nin başarısızlığı ardından İtalyanlar birleşme için yeni yollar aradılar. Birleşmenin güçlü devletler karşısında kolaylıkla sağlanamayacağının anlaşılması, İtalyanları yeni bir plana ve lider arayışına yönlendirdi. Sardunya-Piyemonte Krallığı, İtalyan Birleşmesi’nin liderinin ve planın ne olacağına dair tartışmaların arasında ön plana çıktı. Piyemonte; ordusu, köklü hanedanı ve güçlü devletlere karşı sahip olduğu bağımsızlığı ile yarımadada bulunan diğer şehir devletlerinden farklılık göstermekteydi. Bu farklılık, Piyemonte’yi uygun bir lider yapmaktaydı ancak Orta Çağ’dan itibaren etkisini sürdüren parçalanmışlık, İtalyanların tek bir çatı altında toplanmasını engelleyerek birleşmeyi önlüyor ve çatışmayı arttırmaya devam ediyordu. v Öte yandan, güçlü devletlerin İtalyanların birleşmesine izin vermek gibi bir niyeti yoktu; tüm güçlerini ve siyasal bağlantılarını kullanarak İtalya yarımadasında bulunan parçalanmışlık üzerinden İtalyan topraklarından faydalanmayı amaçlıyorlardı. Bu çalışma; siyasal, düşünsel ve kültürel parçalanmışlığın arasında, Piyemonte’nin birleşme yönündeki liderliği eline alışı ve bu liderliği hangi koşullar ve faaliyetler altında bir “Risorgimento” planına dönüştürerek başarıya ulaştırdığına cevap bulmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Cavour, Garibaldi, İtalyan Birleşmesi, Piyemonte, Risorgimento, Sardunya-Piyemonte Krallığı.