Mitokondriyal derive peptidlerin (MOTS-C) glioma U87 hücre hattında üzerindeki apoptotik etkilerinin in vitro araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DUYGU ZÜHRE

Danışman: SEFA KIZILDAĞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gliomalar yüksek görülme sıklığına sahip agresif primer tümörler olup tedaviye direnç göstermektedirler. Glioma hücrelerinde, hücre döngüsünü ve apoptozu düzenlemede görev alan BCL-2 protein ailesinin üyelerinden BAX ve BCL-2 apoptotik genleri yer almaktadır. BCL-2 protein ailesi, içsel veya mitokondriyal apoptotik yolakları kontrol eder ve düzenler. Bu yolak mitokondriyal dış zar geçirgenliğini (MOMP) destekler. Bcl-2 proteinlerinin ana etkisi mitokondrilerde gerçekleşir. Warburg hipotezine göre kanser hücreleri oksijen varlığında yüksek oranda glikoz kullanmaktadır ve ardından glikoz laktata fermente edilmektedir. Mitokondri türevli peptit olan MOTS-c'nin glikoz alımını uyarmada, glikolizin kullanımını ve laktat üretimini arttırmada görev aldığı anti-apoptotik ve anti-oksidatif stres gibi etkilere de sahip olduğu bilinmektedir. Günümüzde glioma patogenezinde halen aydınlatılamamış noktalar bulunmaktadır. Çalışmamızda MOTS-c'nin GBM hücre hattındaki sitotoksik etkisi ve apoptoz mekanizmalarının araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda insan GBM (U-87 MG) hücre hattında, MOTS-c kullanımının sitotoksik etkileri MTT analizi kullanılarak değerlendirildi. Farklı konsantrasyonlardaki MOTS-c'nin GBM (U87) hücresinin sitotoksisitesinde rol alan sinyal yollarına ait gen ifadeleri seviyeleri kantitatif ters transkriptaz polimeraz zincir reaksiyonu (RT-qPCR) yöntemiyle araştırıldı. Çalışmamızda Farklı konsantrasyonlarda uygulanan MOTS-c'nin U87 hücre hattında doza bağlı olarak 48. Saatte hücre canlılığını anlamlı ölçüde azalttığı gözlemlendi. U87 hücre hattına uygulanan 20 μM MOTS-c 40 μM MOTS-c uygulamasından daha yüksek BAX/BCL-2 pro-apoptotik 20 kat değişim göstererek apoptoza teşvik etmiştir. Bu da MOTS-c'nin doz spesifik etki gösterdiğini ortaya koymuştur.