Türkiye'de erken çocuk dönemindeki Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklarla yapılmış lisansüstü çalışmaların betimsel değerlendirilmesi ve metaanalizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERYEM BOĞAN

Danışman: SAFİYE SUNAY YILDIRIM DOĞRU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB); erken dönemde ortaya çıkan sosyal iletişimde bozukluk, sosyal etkileşimde belirgin sınırlılık, sınırlı-yineleyen ilgi ve basmakalıp davranışlarla karakterize olan karmaşık nörogelişimsel bir bozukluktur (APA, 2014). Bu çalışma Türkiye'de 1980-2022 yılları arasında erken çocukluk dönemindeki OSB' li çocuklarla yapılmış lisansüstü çalışmaların NCAEP (National Clearinghouse on Autism and Evidence –Based Practices) 2020' de belirlenmiş Kanıt Temelli Uygulamalardan hamgilerine yer verildiğinin belirlenmesi, Tek denekli araştırma yöntemleri ile yapılmış lisansüstü çalışmaların Horner, Carr, Halle, McGee, Odom ve Wolery (2005) tarafından geliştirilen ''Tek Denekli Araştırmalar Niteliksel Ölçütleri '' açısından değerlendirilip ''kabul edilebilirlik'' ölçütlerinin değerlendirilmesi, lisansüstü çalışmalardaki uygulamalar Örtüşmeyen Veri Yüzdesi (ÖVY) tekniği kullanılarak etki büyüklüğünün hesaplanması, lisansüstü çalışmaların (a) lisansüstü çalışmalara ilişkin genel bilgiler; yayın türü, üniversite, enstitü ve anabilim dalı, (b) lisansüstü çalışmalara katılanların demografik özelliklerine ilişkin veriler; araştırmanın katılımcıları, OSB olan birey özellikleri, uygulamacı, (c) lisansüstü çalışmalarda kullanılan yöntemlere ilişkin veriler; bağımsız değişken, bağımlı değişken, değerlendirme araçları, araştırma modeli, öğretimin sunumu, ortam, (d) lisansüstü çalışmaya ilişkin güvenirlik verileri (gözlemciler arası güvenirlik, uygulama güvenirliği, sosyal geçerlilik, etkililik, izleme, genelleme), (e) lisansüstü çalışmaların bulgularına ilişkin veriler başlıkları ve alt başlıkları altında betimsel olarak değerlendirilmesi açısından ulusal alanyazına katkı sağlayarak erken çocukluk döneminde olan OSB' li çocuk ailelerine, öğretmenlerine ve bu konuda çalışan uzmanlara önemli bilgiler sunulması hedeflenmiştir.