Ev esaslı tele çalışanların iş-yaşam dengesine ilişkin nitel bir araştırma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BELMA AL

Danışman: DİLEK ESER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ev esaslı tele çalışma bilgi ve iletişim teknolojileri kapsamında yeni şekillenen bir çalışma modeli olmakla birlikte COVID-19 salgını sonrasında doğan zorunluluktan dolayı oldukça yaygın bir çalışma modeli haline gelmiştir. Dolayısıyla ev esaslı tele çalışma biçiminin geliştirilmesi ve iyileştirilmesinin gerekliliği açığa çıkmıştır. Bu kapsamda ev esaslı tele çalışanların iş-yaşam dengesini nasıl sağlayacağı önemli bir konu haline gelmiştir. Bu çalışma geleneksel çalışma biçimlerinden ev esaslı tele çalışmaya geçiş yapmış bireylerin deneyimlerinden yola çıkarak iş-yaşam dengesine ilişkin algılarını ortaya çıkarmak amacıyla tasarlanmıştır. Bu kapsamda çalışmamız ev esaslı tele çalışanların iş-yaşam dengesinin anlaşılması ve iyileştirilmesine yönelik öneriler geliştirilmesi temelinde yükselmektedir. Bu doğrultuda ev esaslı tele çalışanlar üzerinde fenomenolojik bir çalışma yürütülmüştür. Türkiye'de ev esaslı tele çalışan 9 katılımcıyla görüşülmüştür. Bu görüşmeler sonucunda cinsiyet, yaş, medeni durum, çocuk sahibi olma ve hane içi kişi sayısı gibi demografik unsurların iş-yaşam dengesini etkilediği tespit edilmiştir. Evdeki çalışma ortamının ve organizasyon tarafında belirlenen çalışma saatlerinin de iş-yaşam dengesini etkilediği görülmüştür. Bununla birlikte iş-yaşam dengesine ilişkin bireysel, çevresel ve organizasyonel tutum ve algıların iş-yaşam dengesi üzerinde belirleyici olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dolayısıyla iş-yaşam dengesi kavramının çok çeşitli unsurlardan etkilendiği görülmüştür. Bu doğrultuda herkes için ideal olabilecek standart bir iş-yaşam dengesi kalıbının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda çalışanın işi üzerindeki hâkimiyetini arttıran esneklik, özerklik gibi uygulamaların iş-yaşam dengesinin sağlanmasında önemli bir adım olabileceği öngörülmüştür. Bununla birlikte organizasyonları tarafından maddi ve manevi olarak destek gören çalışanların iş-yaşam dengesini daha kolay kurduğu ve ev esaslı tele çalışmaya devam etmek istedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ev Esaslı Tele Çalışma, İş-Yaşam Dengesi