Migration of caulerpin from Caulerpa spp. to Sarpa salpa
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SONGÜL TURHAN
Danışman: LEVENT ÇAVAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sarpa salpa balığı Türkiye'de tüketilen balık türlerinden birisidir. Bu balığa yönelik literatürde deniz algleri kaynaklı toksik metabolitleri barındırdığı ve dolayısıyla halusinojenik ve nörotoksik etkiler gösterdiği rapor edilmiştir. Akdeniz'de bulunan yayılımcı Caulerpa cylindracea ve yayılımcı olmayan Caulerpa prolifera, Caulerpa genusunun iki önemli türüdür. Caulerpin anti-tüberküloz, anti- proliferatif ve ağrıya karşı duyarlılığı azaltıcı gibi oldukça önemli biyolojik aktivitelere sahip bir moleküldür. Öte yandan bu molekülün Akdeniz'deki yerel balık türleri üzerinde ölümcül etkileri olduğu yapılan çalışmalarca gösterilmiştir. S. salpa, Caulerpa türlerini tüketen balıklardan biridir. Bu çalışmada, 4 mevsimde İzmir kıyılarından toplanan Caulerpa örneklerinde ve S. salpa dokularında caulerpin düzeyleri incelenmiştir. Ticari amaçla satılan caulerpin standardı olmadığından bu metabolit öncelikle C. cylindracea'dan izole edilmiş ve 1H-NMR, UV, MALDI- TOF/MS ve erime noktası tayini analizleri ile karakterize edilmiştir. Caulerpa türlerindeki ve balık dokularındaki caulerpin düzeyleri RP-HPLC analizleri ile belirlenmiştir. Yapılan deneysel çalışmalar sonrasında, maksimum caulerpin düzeyleri C. prolifera' da caulerpin saptanmamıştır. C. cylindracea ve S. salpa dokularındaki caulerpin düzeyleri yaz sonu ve sonbahar başında en yüksek seviyelere ulaşırken kıştan bahara doğru bir azalış göstermektedir. Sonuç olarak, ülkemiz kıyılarında yoğun olarak yayılış gösteren ve ekonomik değeri olan S. salpa balığının kas, beyin ve karaciğer dokularında caulerpin tespit edilmiştir. Literatürde S. salpa balığının Caulerpa türleri tüketimine bağlı olarak insan sağlığı üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğu rapor edilmiştir. Caulerpin konsantrasyonun en yoğun olarak gözlendiği Ağustos ayında S. salpa balıklarının tüketilmemesi olası bir sağlık probleminin engellenmesi amacıyla tavsiye edilebilir.