Sürdürülebilirliğin dünya genelindeki stadyumlar bağlamında irdelenmesi: Fayda-maliyet analizleriyle İzmir Alsancak Stadyumu için öneriler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DOĞUKAN KARATAŞ

Danışman: Kutluğ Savaşır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DÜNYA GENELİNDEKİ STADYUMLAR BAĞLAMINDA İRDELENMESİ: FAYDA-MALİYET ANALİZLERİYLE İZMİR ALSANCAK STADYUMU İÇİN ÖNERİLER

ÖZ

Her birey hayatını sürdürebilmek ve ihtiyaçlarını karşılayabilmek için enerji tüketmekte ve bu enerjiyi sağlamak amacıyla kaynaklara gereksinim duymaktadır. Zaman içerisinde artan nüfus, kentleşme ve endüstrileşme gibi etkiler sonucu bu enerji ihtiyacı yüksek boyutlara ulaşmış, Sanayi Devrimi ile bu enerji talebi fosil yakıtlardan sağlanmaya başlanmıştır. Bu durum çevresel açıdan olumsuz etkilere sebebiyet vermiş, ekolojinin dengesini bozmuştur. Tüm bu sorunlara bir çözüm yaklaşımı olarak geliştirilen sürdürülebilirlik, zaman içinde gıda, sanayi, ekonomi, turizm vb. birçok sektörde kullanılır hale gelmiştir. Bu noktada mimarlık sektörünün de büyük bir payı bulunmaktadır. Küresel ölçekteki enerji tüketiminin yüzde 34’ü ve karbondioksit salınımlarının yüzde 37’si yapılardan kaynaklanmaktadır. Stadyumların enerji tüketimleri ve kaynak kullanımları ise hacimleri ile doğru orantılı olarak yüksek olmakta, sürdürülebilirlik açısından olumsuz sonuçlar doğurmaktadır.

Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilirlik yaklaşımının mimaride yansımasını stadyum yapıları üzerinden tartışarak, iyileştirme önerilerinin değerlendirmesini yapmaktır. Çalışmanın kapsamını ise İzmir ili, Konak ilçesinde yer alan 15.000 kişilik kapasiteye sahip Alsancak Stadyumu oluşturmaktadır. Alsancak Stadyumu, sürdürülebilirlik açısından ele alınmış, ekolojik çerçevede çevresel etkilerini azaltmak için sekiz adet iyileştirme önerisi geliştirilmiş, fayda-maliyet analizi yöntemi kullanılarak önerilerin potansiyel faydaları değerlendirilmiştir. Fayda-maliyet analizi uygulamasında her bir öneri için üç farklı firmadan fiyat teklifleri alınarak ilk yatırım maliyeti belirlenmiş, önerilen uygulamaların sağladığı faydalar parasal ifade cinsinden yıllık tasarruf bedeli olarak hesaplanarak geri ödeme süreleri bulunmuştur. Elde edilen veriler doğrultusunda önerilen uygulamaların karşılaştırmalı olarak değerlendirmeleri yapılmıştır.

Çalışmada, Alsancak Stadyumu için çevresel etkilerini en aza indirmeye yönelik olumlu ve elverişli fırsatlar olduğu, uygulanan sürdürülebilir iyileştirme önerileri ile elde edilecek kârın optimizasyonu sayesinde sürdürülebilir gelişme noktasında önemli faydalar barındırdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: Sürdürülebilirlik, stadyum, fayda-maliyet analizi, İzmir Alsancak Stadyumu