PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA TEKNİK SAĞKALIMI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLIHAN NARLIOĞLU
Danışman: CANER ÇAVDAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Çalışmamızda Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Periton Diyalizi polikliniğinde 1992-2020 yılları arasında takip edilmiş ve tedavisi sonlanmış periton diyalizi hastalarında tedavi sonlanım nedenleri, bu nedenlerden ilk sırada yer alan hemodiyalize geçişi etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi ve güncel literatür verileri ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. YÖNTEM: Çalışmamız retrospektif bir araştırma şeklinde tasarlanarak gerçekleştirildi. Araştırma grubunu; 1992-2020 yılları arasında kliniğimize başvuran 252 periton diyalizi hastasından 18 yaş ve üzeri olan, en az 90 gün periton diyalizi tedavisi yapmış, verileri eksiksiz 220 hasta ile gerçekleştirildi. Klinik sonuçlar mortalite ve teknik yetersizlik idi. Hasta sağkalımı ve etkileyen faktörler değerlendirilirken PD tedavisi sırasında ve PD sonrası 3 ay içinde ölen hastalar dahil edildi. Teknik sağkalım terimi PD' den HD'ye geçen hastalar için kullanıldı. Teknik yetersizliği değerlendirmek için ölen ve transplantasyona geçen hastalar sansürlendi. Araştırma grubunun demografik ve klinik verileri, tedavi başlangıcı ve sonundaki biyokimyasal verileri, izlem süresince PD ile ilgili veriler ve komplikasyonlar kaydedildi. Genel sağkalım ve teknik sağkalım hesaplandı. Hastaların kaydedilen klinik özelliklerinin karşılaştırması yapıldı. Çoklu değişkenlerin sağkalım üzerine etkileri incelendi. BULGULAR: Hastaların PD başlangıcındaki yaş ortalamasıss. 50,8±13,38 yıl idi. Hasta popülasyonunun %48,6'sı erkek cinsiyetten oluşmaktaydı. Hastaların %29,1'i (n=64) hipertansiyon, %19,5'i (n=43) diyabet, %12,3'ü (n=27) glomerülonefrit, %10'u (n=22) kronik pyelonefrit, %8,6'sı (n=19) polikistik böbrek hastalığı, %5,5'i (n=12) amiloidozis, %1,4'i (n=3) obstrüktif üropati nedeni ve %2,8'inin (n=6) ise diğer nedenlere bağlı SDBY geliştiği saptandı. SDBY nedeni hastaların %10,9'unda (n=24) etiyoloji saptanamadı. Periton diyalizi sonlanım nedenleri, %60,9 (n=134) HD'ye geçiş, %20 (n=44) böbrek nakli, %12,3 (n=27) ölüm, %4,5 (n=10) dış merkeze nakil ve %2,3 (n=5) tedavi terk olarak görüldü. %39,6'sı peritonit, %17,2'si yetersiz diyaliz, %18,7'si UF yetersizliği, %5,2'si psikososyal, %4,5'i batın cerrahisi öyküsü, %3'ü kateter disfonksiyonu, %3'ü tünel enfeksiyonu, %3'ü malnütrisyon, %2,2'si kaçak nedeni ile %3,7'si ise diğer nedenler ile periton diyalizinden hemodiyalize geçildiği görüldü. Peritonit geçiren hastaların ortalama atak/hasta-yıl 1,12±1,19 (0,07-7,2) olarak hesaplandı. Hastaların ortalama sağkalım süresi 44,60±36,9 ay idi. 1 yıllık sağkalım oranı %94,2, sırasıyla 2, 3, 5 ve 10 yıllık sağkalım oranları %91,2, %90,9, %81, %48,6 idi. 65 yaş üzeri değişkeni (p=0.007), KVH öyküsü (p=0,010), periton diyalizi öncesi nakil öyküsü (p=0,031) ve albümin (p=0,004) değişkeninin önemli bir faktör olduğu %0,95 güven aralığı ile hasta sağkalım üzerine olumsuz etkisi olduğu gösterildi. Ortalama teknik sağkalım süresi 48,41±39,50 ay (min:3-max:176 ay) idi. Hastaların 1 yıllık teknik sağkalım oranı %87,9, 2 yıllık %75,7 iken 3 ve 5 yıllık teknik sağkalım oranları ise sırasıyla %64,7 ve %47,5 idi. Kateterin nefrologlar tarafından trokar ve seldinger yöntemle yerleştirilmesinin (p=0,021) teknik sağkalımı arttırdığı gösterildi. DM öyküsü (p=0,049), VKİ≥30 kg/m2 (p=0,044) olması, PD tedavi süresince herni gelişimi (p=0,045), başlangıç Kt/V<1,7 (p=0,019) olmasının teknik sağkalımı olumsuz etkilediği istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,001). Teknik sağkalımı etkileyen faktörler çok değişkenli analizde incelendi. Yaşın 65'in üzerinde olması (p=0.001), peritonit atak/hasta-yıl ≥0,5 olması (p<0,001), kateter disfonksiyonu gelişmi (p=0,046), icodextrin kullanımı (p=0,043), albümin<3g/dl (p=0,041) ve 3-3,5g/dl (p=0,021) olmasının teknik sağkalımı azalttığı görüldü. SONUÇ: PD tedavisinde HD ile karşılaştırma olmadan kendi içerisindeki hasta sağkalım oranlarını, teknik sağkalım oranlarını ve teknik sağkalım üzerine etkili faktörleri saptadık. Çalışmamızın PD hastalarında teknik sağkalım ve etkileyen faktörleri ortaya koyma konusunda literatüre katkıda bulunabilineceği düşünülmektedir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Periton diyalizi, Teknik sağkalım, Teknik yetersizlik