Nurettin Topçu'da medeniyet tasavvurunun tahlili

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RİFAT TÜRKARSLAN

Danışman: FATİH TOKTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı Nurettin Topçu'nun medeniyet kavramından ne anladığını ve medeniyeti oluşturan temel dinamiklerin neler olduğunu ortaya koymaktır. Nurettin Topçu, eğitim için Fransa'ya gitmiş ve döndükten sonra çeşitli liselerde felsefe hocalığı yapmış, fikir, ruh ve dava adamıdır. O, Fransa'da felsefe eğitimi almış bir ahlak filozofudur. Topçu, Avrupa'da kaldığı dönemde Blondel, Bergson ve Massignon gibi düşünürlerle tanışmıştır. Blondel'in hareket felsefesinden etkilenerek, hareket felsefesinin ülkemizde öncüsü olmuş ve ahlâk felsefesini, isyan ahlâkı olarak sistemleştirmiştir. Çalışmamıza Nurettin Topçu'nun hayatı hakkında bilgi vererek başladık ve fikir dünyasının oluşmasında etkili olmuş yazar ve kişilerin temel düşünce yapılarını vermeye çalıştık. İslam dünyasının buhranlı dönemlerini, Türk-İslam düşünce yapısını anlamada, Nurettin Topçu XX. asrın başlarında dünyaya gelmesi, yazarımızın düşünce yapısı ve ortaya koymuş olduğu mücadele önem arz etmektedir. Türk eğitim düşüncesine yazmış olduğu ders kitapları, doktora tezi ve süreli yayınlardan hareket dergisiyle sağladığı katkıyı ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Topçu'nun medeniyet algısını, medeniyeti kuran teorik ve medeniyetin ürünleri olan pratik unsurlar olarak ele aldık. Medeniyetin teorik unsurlarında, medeniyet kavramının anlaşılmasındaki farklılıklar ortaya konulmuştur. Topçu'nun hareket felsefesi, kültür ve medeniyetin temel taşı olan eğitim anlayışı, ahlakçı bir filozof olarak da ahlak felsefesini ve Türk-İslam sentezi olarak gördüğü Anadoluculuk anlayışını ve milliyetçiliğini ortaya koymaya çalıştık. Çalışmamızın ikinci bölümünde Nurettin Topçu'nun medeniyet algısının ürünleri olan geçliğe bakışı ve gençliğin temel sorunlarını, dinin toplumdaki etkilerini, dinle birlikte gelişen sanat anlayışını, edebiyatın kültür ve medeniyetteki yerini, Türk-İslam medeniyetinin gelmiş olduğu süreci, Batı karşısındaki konumunu ve İslam medeniyetinin yaşamış olduğu krizi, medeniyetin çıktıları olarak ortaya koymaya çalıştık. Anahtar Kelimeler: Medeniyet, Kültür, Eğitim, Din, Gençlik, Dil, Ahlak, Sanat.