Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİMET DEMİR
Danışman: Osman Açıkgöz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Hem profesyonel hem de amatör spor branşlarında fiziksel ve zihinsel performansı arttırmak amacıyla doping kullanımı uzun zamandır devam eden bir sorundur. Tıp ve fizyoloji alanlarında yasaklı madde ve yöntemlerin tespiti ve araştırılması yönünde çalışmalar yapılmıştır. Ama çok kez tekrarlanan büyük doping skandallarının da gösterdiği gibi geleneksel doping tespiti yöntemi yetersiz kalmaktadır. Yasaklı maddeleri kullanma niyetinin en güçlü göstergesi olan ve doping davranışına yatkınlığını ölçmek için en güvenilir yöntem olan tutum araştırmalarının anti-doping çalışmalarında önemli bir yeri vardır. Sporcunun profesyonel çevresini oluşturan, ona tıbbi destek sağlayan doktor, fizyoterapist ve diğer sağlık personellerinin sporcunun doping kullanma davranışını etkileyecek doping karşıtı bir ortam oluşturulmasındaki rolü yadsınamaz. Bu çalışmada sağlık alanında öğrenim gören üniversite öğrencilerinin dopinge ilişkin tutumlarının yaş, cinsiyet, beden kütle indeksi gibi sosyodemografik özellikleri ve öğrenim gördüğü okul ve sınıfı, spor geçmişi, fiziksel aktivite düzeyleri gibi özellikleri bağlamında incelenmesini amaçlandı. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi, Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu'nda öğrenim gören 18 yaş ve üstü 633 katılımcının dopinge ilişkin tutumları, Veri Kayıt Formu, Performans Arttırma Tutum Ölçeği ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Formu araçları kullanılarak online anket aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin istatiksel analizi, SPSS istatistik programında, verilerin yapısına uygun olarak parametrik olmayan istatistiksel yöntemlerden "Chi-square" ve "Mann Whitney U" kullanılarak incelendi. Öğrencilerin okuduğu okullar ve sınıfların, yaşlarının, Beden Kütle İndeksi değerlerinin ve günümüzde düzenli fiziksel aktivite yapılmasının dopinge ilişkin tutumlara bir etkisi bulunmazken (p>0,05); cinsiyet, geçmişte düzenli aktivite yapılması, fiziksel aktivite düzeyi gibi parametrelerin ise dopinge ilişkin tutumlara etkisi bulunduğu tespit edildi(p<0,05). Sağlık alanında öğrenim gören öğrencilerden oluşan katılımcılarımızın dopinge yönelik tutumlarının negatif olduğu ayrıca katılımcıların doping bilgisinin oldukça sınırlı olduğu bulunmuştur.