Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA ÖZKAYA
Danışman: Nesrin Sofuoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi Kütüphanesi, Yazma Eserler Bölümünde 1907/1 numarada yer alan Râşid el-Ganî elMevlevî'nin Müntehabât ez-Kasâid-i Mevlevîyyân adlı eserinin inceleme ve çeviri metnini içermektedir. Müntehabât, felsefesiyle kendi döneminde olduğu gibi etkisi günümüzde de devam eden önemli bir tasavvuf akımı olan Mevlevîlik etrafında şekillenmiş manzum seçkilerden oluşmaktadır. Süleyman Uludağ'a göre İslam düşüncesine muhteva ve derinlik kazandıran cereyanlar araştırılırken tasavvuf cereyanına hiç şüphesiz birinci derecede yer vermek gerekir. Tasavvuf İslam'ın özündeki ana hayat damarıdır. Nitekim onun sayesinde insan içinde yaşadığı existansiyel çatışmaların ötesine geçerek dinin temel aldığı hakikati kendi derinliğinde yeniden bulmakta; kendi iç aydınlığı ile İslam'ın kazandırdığı özü bütünleştirmektedir. İncelememize konu olan müntehabât, tasavvuf felsefesine yön vermiş kadim eserlerden seçkiler şeklinde derlenmiştir. Râşid el-Ganî'nin bu tertibinde Mevlevîlik ile ilgili eser vermiş şairlerin çoğuna yer verilmeye çalışılmıştır. Tezimiz üç bölümden oluşmaktadır. Râşid el-Ganî hakkında herhangi bilgiye ulaşılamadığından birinci bölüme Müntehabât ez-Kasâid-i Mevlevîyyân adlı müntehabâtın nüsha tavsifiyle başlanmıştır. Eser hakkında genel bilgiler ile içerisinde yer alan şairlerin biyografileri verilmiştir. İkinci bölümümüzde v eserin muhtevası ve nazım şekilleri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde yazma nüshadaki Farsça ve Arapça şiirler matbu hale getirilmiş, Türkçe şiirler ise transkribe edilerek metin neşri yapılmıştır. Bu suretle dinî-tasavvufî-edebî açıdan incelenmesi ve metin neşri yapılan Müntehabât ez-Kasâid-i Mevlevîyyân adlı eser edebiyat, kültür tarihine kazandırılmaya çalışılmıştır.