2020-2021 Pentawards en iyi ambalaj tasarımı ödüllü gıda ambalajlarının grafik tasarım yönünden incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERFİN SANAĞ
Danışman: BAHAR SOĞUKKUYU POYRAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ambalaj, tarih öncesi yıllardan bugüne kullanılan içerisindeki ürünü koruyan, taşıyan, tanıtan, sevkiyat kolaylığı veren bir sanayi ürünü ve aynı zamanda görsel iletişimi sağlayan bir pazarlama ürünüdür. Grafik tasarım görsel iletişimi oluşturur. Grafik tasarımın parçası olan ambalaj tasarımı da iki boyutlu yüzey üzerinde tasarlanıp üç boyutlu kullanılmaktadır. Ambalajın, görsel iletişimi pazarlamaya yöneliktir. Gıda endüstrisinin ortaya çıkışı, FMCG olarak adlandırılan hızlı tüketim fikrini de beraberinde getirdi. Ambalaj tasarımı, hazır gıda gibi ürünlerin birincil reklam ihtiyacını karşılamaktadır. En hızlı satın alma eylemi gıda ürünlerinde gerçekleşmektedir; tüketici ile marka arasındaki ilksel ilişkinin kurulduğu ve ürünün ilk değerlendirmesini aldığı yerdir. Ambalaj, tüketiciye kendini inceletme ve satın alma eylemini gerçekleştirmeyi hedefler. Ürününün ihtiyaçları ve tüketici kitlesine göre ambalaj tasarımları farklıklar gösterebilir. Aynı zaman da tasarımcının yönlendirmesi, toplumsal gereklilikler ve tasarım trendleri de tasarımı şekillendirir. Markalar ambalaj tasarımlarıyla katıldığı, "Pentawards Ambalaj Ödülleri" uluslararası seçkin jüri üyelerinin olduğu 9 ana kategoride 6 dal da (Diamond, Platinum, Gold, Silver, Bronze ve Nxt-Gen) ödül vermektedir. Pentawards tarafından ödül almış, başarılı bulunmuş Ambalaj tasarımındaki başarıyı şekillendiren öğe nedir? sorusundan yola çıkılarak bu araştırma yapılmıştır. Ambalaj tasarımındaki beklenti, ambalajın işlevlerini yerine getirebilmesi, ürününün reklamı ve pazarlamasını gerçekleştirebilmesidir. Grafik tasarım ilke ve elemanlarını içeren tasarımlar başarılıdır; ilke ve elemanların doğru kullanımı, ambalaj tasarımının başarısını etkiler. Bu araştırma kapsamında 2020-2021 yılları arasında ilk üç kategoride (Platinum, Gold, Silver) Pentawards Ödüllü gıda ambalaj tasarımlarının grafik tasarım ilke (bütünlük, oran orantı, ritim, denge, vurgu ve zıtlık), grafik eleman (çizgi, ton, renk, doku, biçim, ölçü, yön) bakımından tablo oluşturularak betimsel analizi yapılmıştır. Ayrıca çalışmada ambalaj tasarım öğeleri (renk, tipografi, strüktür formu ve görsel unsur) bakımından betimsel analizi yapılmıştır. Araştırmanın amacı, ödüllü ambalaj tasarımları üzerinden ambalaj tasarımını oluşturan etkenleri analiz etmek, başarılı bir ambalaj tasarımının nasıl olması gerektiği grafik tasarım yönünden incelenerek tasarımcılara ve grafik tasarım öğrenimi gören öğrencilere kaynak oluşturması ön görülmektedir.