Zihinsel imge oluşturma uygulamalarının dinleme becerisine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN YAZAR

Danışman: ALİ TÜRKEL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, Türkçe dersinde bir dinleme stratejisi olarak zihinsel imge oluşturma uygulamalarının ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama başarısı, dinleme öz yeterlik algısı ve dinleme tutumu üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma 2021-2022 öğretim yılında bahar yarıyılında gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu İzmir il merkezindeki bir devlet ortaokulunun deney ve kontrol grubu olarak iki farklı şubesinde yer alan 28 beşinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada yarı deneysel deneme modellerinden ön test son test kontrol gruplu deneme modeli kullanılmıştır. Araştırmada deney ve kontrol gruplarına, deneysel uygulamalar öncesi "Öyküleyici Metin Başarı Testi", "Bilgilendirici Metin Başarı Testi", "Dinleme Öz Yeterlik Algı Ölçeği", "Dinleme Tutum Ölçeği" uygulanmıştır. Deney grubundaki öğrencilere haftada iki ders saati olmak üzere sekiz hafta süresince dinleme eğitiminde zihinsel imge oluşturma teknikleri ve etkinlikleri uygulanmıştır. Kontrol grubunda ise dinleme eğitiminin içeriğini oluşturan materyaller Türkçe Öğretim Programındaki dinleme yöntem ve teknikleriyle uygulanmıştır. Deney ve kontrol grubundaki tüm etkinlikler araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Uygulamaların sonunda ön test olarak sunulan testler gruplar arasındaki farklılıkları değerlendirmek amacıyla son test olarak da kullanılmıştır. Ayrıca uygulamanın sonunda deney grubuna bir görüşme formu uygulanarak zihinsel imge oluşturma uygulamaları ile ilgili görüşleri alınmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular incelendiğinde, zihinsel imge oluşturmaya dayalı öğrenim gören ve görmeyen beşinci sınıf öğrencilerinin dinleme başarısı arasında anlamlı bir farklılık olduğu görülmektedir. Tutum puanları her iki grupta yüksek çıkmış fakat öz yeterlik puanlarında anlamlı bir farklılık bulunmadığı görülmüştür.