Hazır nesnenin sanat alanında kullanımı ve bir seramik sergisi
Tezin Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİSA ENGİNERİ
Danışman: ALİ TEMEL KÖSELER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Raporun temel amacı; hazır nesnenin sanat alanına girişini, sanatta hazır nesne kullanımını, öncü sanatçıların hazır nesneye yaklaşımlarını ve hazır nesneye müdahale etme yöntemlerini değerlendirerek, hazır seramik nesnelerle farklı düşünmeyi öneren sanatsal çalışmalar ortaya koymaktır. Raporun birinci bölümünde hazır nesnenin, sanat alanında ilk defa resim alanına "malzeme" olarak girişi ve "sanat objesi" olarak kendisini gerçekleştirdiği kavramsal süreç incelenmiştir. Hazır-nesne kavramı açıklanmış ve Marcel Duchamp'ın sıradan bir nesneyi sanat objesi mertebesine yükseltme nedeni ve ölçütleri üzerinden hazır-yapımları değerlendirilmiştir. Yapılan araştırmalarda, "Ready-made" sözcüğünün, Türkçe kaynaklarda sıfat olarak "hazır" anlamında kullanıldığı için nesnenin nitelendirilmesinde "hazır nesne"; Duchamp'ın önerdiği "Readymade" sanat teriminin "Hazır-nesne/Hazır yapım" ve bir sanat yöntemi olarak kullanıldığı çalışmaların da "Hazır-yapım/Hazır yapıt" olarak ifade edildiği görülmüştür. İkinci bölümde; sanatçı tarafından seçilen endüstri ürünü nesnenin sanat objesine nasıl dönüştürüldüğü göstergebilimden faydalanarak açıklanmaya çalışılmıştır. Hazır nesneyi kullanma biçimlerindeki farklılıklara göre seçilen öncü sanatçıların, endüstri ürünü nesnelere yaklaşımı ve bu nesnelerin işlevlerini yok edip, sanat objesine dönüştürme süreçleri ve yöntemleri incelenmiştir. Başlangıçtan günümüze hazır nesnenin; sanatsal ifade biçimlerinin ve kavramsal sanatın gelişim sürecinde üstlendiği rolün önemi anlaşılmıştır. Üçüncü bölümde ise hazır seramik nesnelerle farklı düşünmeyi öneren "Hazır Nesnenin Sanat Alanında Kullanımı ve Bir Seramik Sergisi" adlı uygulama raporunun sergi çalışmalarının kurgusunu oluşturan hazır nesne, acem çay tabağıdır. Hazır nesnenin seçiminde kolektif bir belleğe sahip olması ölçüt alınmıştır. Sanatsal çalışmalarda, kültürel bir nesne olan acem çay tabağının kolektif tarihinden ve belleğinden hareketle kadın teması üzerine yoğunlaşılmıştır. Geçmişten günümüze kadının günlük yaşamdaki rolünü sorgulayan bu çalışmalarda; acem çay tabağı, acem pasta tabağı ve porselen kaşık gibi hazır seramik nesneler bir ifade aracı olarak kullanılmıştır. Seramik malzeme ile birlikte kullanılan hazır nesneler farklı müdahale yöntemleriyle sanat objesine dönüştürülerek, yeni anlamlara ve estetik biçimlere ulaşmak hedeflenmiştir.