Yıkıcı davranış bozukluklarında hipotalamik-hipofizer-adrenal eksen ve tiroid fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURCU ÇAKALOZ
Danışman: AYNUR AKAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:YIKICI DAVRANIŞ BOZUKLUKLARINDA HİPOTALAMIK-HIPOFİZER- ADRENAL EKSEN VE TİROİD FONKSİYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Burcu Çakaloz Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi Anabilim Dalı Amaç: Bu çalışmada DEHB ve DEHB' ye eşlik eden KOKGB' li çocuklarda kontrol grubu ile karşılaştırılarak HPA eksen işlevlerini ve tiroid işlevlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya DEÜTF çocuk psikiyatrisi polikliniğine ilk kez başvuran 6-11 yaş arasında DSM-IV tanı ölçütlerine göre DEHB ve DEHB+KOKGB tanısı konan çocuklar alınmıştır. DEHB grubuna 21, DEHB+KOKGB grubuna 26, sağlıklı gönüllülerden oluşan kontrol grubuna 27 erkek çocuk alınmıştır. Çocukların anneleri 4-18 yaş çocuk ve gençler için davranış değerlendirme ölçeği (CBCL), Aile işlevlerinin değerlendirme ölçeği, anne ve babaları Dikkat Eksikliği ve Yıkıcı Davranış Bozuklukları için DSM-IV' e dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği ve öğretmenleri Conners Öğretmen Derecelendirme Ölçeği kısa formunu doldurmuşlardır. Sabah 8:15 ve 9:00 da iki kez kan örneği alınarak, ilk alman kan örneğinde plazma kortizol düzeyi, androstenedion (A), dehidroepiandrosteron-sülfat (DHEA- S), total testosteron (TT), serbest T3, serbest T4, TSH düzeyleri, ikinci kez alınan kan örneğinde ise sadece kortizol düzeyi bakılmış ve iki kortizol düzeyinin aritmetik ortalaması alınmıştır. Bulgular: Gebelikte annelerde psikososyal stresörle karşılaşma öyküsü, DEHB+KOKGB grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha fazla saptanmıştır. Ortalama kortizol düzeyi; DEHB+KOKGB grubunda, DEHB ve kontrol gruplarına göre anlamlı düzeyde yüksek ve kortizol düzeyi ile CBCL' nin alt bölümlerinden olan saldırgan davranışlar, suça yönelik davranışlar, toplam dışa yönelim T skorları arasında negatif bir ilişki arasında negatif bir ilişki bulunmuştur. Androstenedion DHEA-S VE TT düzeyleri açısından; DEHB, DEHB+KOKGB, kontrol grupları arasında fark saptanmamıştır. TSH düzeyi; DEHB ve DEHB+KOKGB gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük olarak belirlenmiştir.Sonuç: DEHB+KOKGB grubunda daha fazla olarak belirlene annelerin gebeliğinde yaşadığı stresin, HPA ekseni işlevlerine olumsuz etki yapmış olabileceği ve bu yolla DEHB+KOKGB gelişimine katkıda bulunmuş olabileceği izlenimi vermektedir. Bulgular, androjenlerin tek başına saldırgan davranışlardan sorumlu olma olasılığının çok düşük olduğu ancak kortizolün saldırganlığı gösteren bir biyolojik göstergeç olabileceğini ve bunun erken müdahale açısından önemli olabileceğini göstermektedir. Tiroid hormon anormalliklerinin DEHB etiyoloj isinde önemli rol oynadığı düşüncesini desteklediği ve tüm DEHB' li olgularda tiroid hormonlarının ölçülmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: DEHB, kortizol, androjenler, tiroid fonksiyonları ASSESSMENT OF HYPOTHALAMIC - PITUITARY - ADRENAL AXIS AND THYROID FUNCTIONS IN DISRUPTIVE BEHAVIOUR DISORDERS Burcu Çakaloz, M.D. Dokuz Eylül University, Faculty of Medicine, Department of Child Psychiatry Objective: The study aims at examining the HPA axis functions and the thyroid functions in children with ADHD and ODD, which accompanies ADHD, on the basis of a comparison with the control group. Method: The study involved children between the ages of 6 and 11 with ADHD and ADHD+ODD diagnosis on the basis of DSM-IV diagnosis criteria, who were seeking medical treatment for the first time at the child psychiatry polyclinic of DEU Faculty of Medicine. The ADHD group and the ADHD+ODD group included respectively 21 and 26 boys, while there were 27 boys in the control group comprising healthy volunteers. The children's mothers filled in the child behaviour check lists (CBCL) for children and adolescents between the ages of 4-18 and the forms of family assessment device, the parents filled in the forms of DSM-IV based behaviour disorders screening and rating scale for lack of attention and disruptive behaviour disorders, and the teachers filled in a brief form of Conners Teacher Rating Scale. Blood samples were taken at 08:15 a.m. and 09:00 a.m. in two stages, and plasma Cortisol, androstenedion (A), dehydroepiandrosteron-sulfate (DHEA-S), total testosterone (TT), free