The dissemination of American culture through missionaries: American Board secretary Nathaniel G. Clark, 1865-1894
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Amerikan Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: NECDET EKER
Danışman: Füsun Çoban Döşkaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amerika Birleşik Devletleri'nin en etkili Protestan misyonerlik örgütlerinden biri olan Amerikan Board'un (ABCFM) 1865-1894 yılları arasındaki Sorumlu Sekreterlik (Corresponding Secretary) görevini Nathaniel G. Clark yürütmüştür. Sorumlu Sekreter yurtdışındaki misyonerlerle yazışmaları yürüttüğünden misyonerleri kendi politikaları doğrultusunda etkilemiştir. Clark'ın döneminde de Amerikan Board'un politika ve misyonerlik yöntemleri önemli değişikliklere uğramıştır. Clark'ın eğitim politikalarına ve kadın misyonerliği konusuna odaklanması Amerikan Board'un kilise ve dini metin odaklı politikalarını yeniden şekillendirmiş ve bu yaklaşımı kendinden sonraki dönemde "toplumsal dönüşümü" konusunu güçlendirmiştir. Bu doğrultuda Nathaniel G. Clark, Amerikan Board tarihinde misyonerlik politikalarını şekillendiren etkili bir figür olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma N. G. Clark döneminde American Board'un Osmanlı Devleti'ndeki misyonerlik politikalarını incelemektedir. İlk bölümde Amerikan Board'un köklerinden ve misyonerlik anlayışlarının nasıl şekillendiğinden bahsedildikten sonra Amerikan Board'un tüzüğü üzerinden Amerikan Board'un yönetici kadroları ve Sorumlu Sekreterlik pozisyonunun önemi incelenmektedir. İkinci bölümde, Nathaniel G. Clark'ın hayatı ve eserleri üzerinden Clark'ın misyonerlik politikaları irdelenmektedir. Böylelikle Clark'ın dönemi kendisinden önceki Sorumlu Sekreter Rufus Anderson ile karşılaştırılmakta sonrasında da James L. Barton dönemindeki etkisi analiz edilmektedir.Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Nathaniel G. Clark'ın Osmanlı Devleti'nde yükseköğretim ve kadın misyonerliği politikaları doğrultusunda kurulmasına öncülük ettiği Antep'teki Merkezi Türkiye Koleji (Central Turkey College) Amerikan Kız Koleji (Women College for Girls at Constantinople) incelenmekte ve Clark'ın bu kolejler üzerindeki etkisi ile Osmanlı toplumu üzerindeki tasarılar ortaya konmaktadır.