Kanser hücrelerinde epitel mezenkimal plastisitenin moleküler kökenlerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SOUHAILA ELALAOUI
Danışman: Aslı Sade Memişoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kolorektal kanser (KRK), anormal hücre büyümesi ve istilası ile karakterize karmaşık bir hastalıktır. Epitelyal-mezenkimal geçiş (EMT) ve hücresel plastisite, KRK progresyonu, metastaz ve tedavi direncinde önemli rol oynamaktadır. Ek olarak, histon modifikasyonları, özellikle H3K4me3 ve H3K27me3'ün bivalansı, kanser biyolojisinde önemli düzenleyiciler olarak ortaya çıkmıştır. EMT, epitelyal hücrelerin mezenkimal bir fenotipe dönüşümünü içerir, tümör agresifliğini ve tedaviye direnci artırır. Hücresel plastisite, kanser hücrelerinin farklı durumlar arasında geçiş yapmasına izin vererek tümör heterojenitesini ve tedavi direncini teşvik eder. Hem aktive edici hem de baskılayıcı işaretlere sahip olan H3K4me3 ve H3K27me3'ün bivalansı, gen ifadesini ve transkripsiyonel plastisiteyi etkiler. KRK'de EMT, plastisite ve histon bivalansı arasındaki etkileşimin anlaşılması, terapötik hedefler hakkında bilgi sağlayabilir ve hasta sonuçlarını iyileştirebilir. Bu mekanizmaların daha fazla araştırılması, KRK'ye karşı etkili tedavilerin geliştirilmesi için umut vaat etmektedir. Bu çalışmada, kolon kanserinde EMT'ye özgü farklı genlerin promotorlarında H3K4me3 ve H3K27me3 bivalansı incelenmiş ve ilgili genlerin ifadedeleri ile karşılaştırılarak yorumlanmıştır. Sonuçlar, hücreler MET-EMT'den geçerken, incelenen üç genin de promotorlarındaki bivalansın ortadan kalktığını göstermektedir. Kök hücre belirteçleri CD133 ve CD44'ün mRNA seviyeleri, hücreler epitel fenotipe geçerken önemli ölçüde azalmış ve mezenkimal durumda tekrar artmıştır. Aksine, epitel kolon kanseri grubunda CDX2'nin mRNA seviyesinde bir artış ve mezenkimal durumda bir azalma gözlemlenmiştir. Bu gözlemler, gen ifadesi ile ilgili promotorlardaki H3K4me3 ve H3K27me3 histon modifikasyonlarının bivalansı arasındaki ilişki hakkında değerli bilgiler sağlamaktadır. Hücreler daha tanımlı durumlara geçtikçe ve gen ifadesi durumu buna göre değiştikçe bivalans durumu kayboluyor gibi görünmektedir.