Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA NUR GANİ
Danışman: Gülmira Kuruoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Göçle gelen mültecilerin birçok sorunu olmaktadır. Bunlardan en önemlisi de iletişim yani dil sorunudur. Göç ettikleri ülkenin dilini bilmek, mülteciler için iş bulabilmek, eğitimlerine devam edebilmek, hayatlarını daha düzenli bir şekilde sürdürebilmek demektir. Son yıllarda Türkiye'ye göç etmek zorunda kalan Suriyelilerin ülkemizdeki hayata uyum sağlamaları için pek çok çalışma yürütülmektedir. Zorunlu eğitim çağındaki Suriyeli çocuklara eğitim öğretim fırsatlarının sağlanması, her yaştan Türkçe öğrenmek isteyenlere yönelik Türkçe kurslarının açılması bu çalışmalardan bazılarıdır. İzmir'deki Suriyeli çocukların Türkçe ifade edici dil becerilerini ölçmek ve değerlendirmek amacıyla yaptığımız bu çalışma, Buca ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi bir ortaokulda eğitim görmekte olan 8. sınıf düzeyindeki 14 Suriyeli çocuğu kapsamaktadır. Çalışma nitel bir yöntem olan derinlemesine görüşme yöntemiyle gerçekleştirilmiş ve ses kayıt cihazıyla kayıt altına alınan konuşmalar hata çözümlemesi yaklaşımına göre dil bilimsel olarak analiz edilmiştir. Katılımcıların konuşma sırasında yaptıklar hatalar ses bilimsel, biçim bilimsel, söz dizimsel ve anlam bilimsel olmak üzere dört ayrı dil bilimsel düzeyde incelenmiştir. Tüm düzeylerde tespit edilen hataların toplamı 1910'dur. Ses bilimsel düzeydeki hatalar 1504 adetle bu hataların %79'unu, biçim bilimsel düzeydeki hatalar 284 adetle %15'ini, söz dizimsel düzeydeki hatalar 84 adetle %4'ünü ve anlam bilimsel düzeydeki hatalar 38 adetle %2'sini oluşturmuştur. Ses bilimsel düzeyde en çok sayıda tespit edilen hata türü, toplam ses bilimsel hatanın %13'ünü oluşturan "Geniş Ünlü Yerine Dar Ünlü Kullanımı Hataları"dır. Biçim bilimsel düzeyde en çok sayıda tespit edilen hata türü, toplam biçim bilimsel hatanın %23'ünü oluşturan "Birinci Tekil Şahıs Kişi Eki Düşürülmesi Hataları"dır. Söz dizimsel düzeyde en çok sayıda tespit edilen hata türü, toplam söz dizimsel hatanın %33'ünü oluşturan "Yüklemin Ortada Kullanımı Hataları"dır. Son olarak anlam bilimsel düzeyde en çok sayıda tespit edilen hata türü, toplam anlam bilimsel hatanın %31'ini oluşturan "Yakın Anlamlı İki Kelimenin Birbiri Yerine Kullanımı Hataları"dır. Elde edilen bu hataların her bir dil düzeyi için tür, sayı ve örneklerine bulgular kısmında yer verilmiş ve incelenen bu bulgular alanyazınla karşılaştırılarak tartışılmıştır. Bu çalışmayla Suriyeli mülteci çocukların Türkçe konuşmalarındaki hataların ortaya çıkarılarak Türkçe öğretimi sürecinde rol alan öğreticilerin çalışmalarına ışık tutulması ve katkı sağlanması hedeflenmiştir. Anahtar sözcükler: Türkçe eğitimi, yabancılara türkçe öğretimi, konuşma becerisi, hata çözümlemesi, mültecilerin dil sorunu.