BİR SOSYAL ELEŞTİRİ USTASI OLARAK FRANCISCO GOYA


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAYE SAVAŞ

Danışman: Sibel Almelek İşman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Francisco Goya, 18. yüzyıl sonu ve 19. yüzyıl başlarında İspanyol sanatının en önemli kişiliklerinden biridir. Sanat kariyeri boyunca Rokoko'dan Romantizme geçişi simgelemiş ve kendine özgü üslubuyla dikkat çekmiştir. Goya'nın erken dönem eserleri dini temalar ve saray portreleri üzerine yoğunlaşırken, sonraki dönemde toplumsal eleştiri ve insan doğasının karanlık yönlerini işlemeye başlamıştır. "Los Caprichos" ve "Savaşın Felaketleri" gibi baskı serileriyle, dönemin sosyal ve politik sorunlarına keskin eleştiriler getirmiştir. "IV. Carlos ve Ailesi" tablosu hem teknik ustalığını hem de dönemin siyasi atmosferini yansıtan çok katmanlı bir eserdir. Goya'nın "Çıplak Maja" ve "Giyinik Maja" tabloları İspanyol kültüründe önemli bir yer tutar ve sanat yorumcuları arasında tartışmalara yol açmıştır. Sanatçının geç dönem "Kara Resimleri", kişisel karamsarlığını ve toplumsal trajedileri derinlemesine yansıtmıştır. Goya, aynı zamanda baskı ve gravür alanındaki yenilikçi teknikleriyle de tanınan bir sanatçıdır. Onun sanatı, duygusal yoğunluk ve gerçekçilik arasındaki dengeyi ustalıkla kurmuştur. Goya, sanatında sosyal eleştiriyi ustalıkla kullanarak, dönemin siyasal baskılarını, toplumsal yozlaşmayı ve insan doğasının karanlık yönlerini çarpıcı imgelerle görünür kılmış, böylece eserlerini yalnızca estetik bir ifade aracı değil, aynı zamanda dönemin ruhunu belgeleyen güçlü bir tanıklık haline getirmiştir. Goya'nın eserleri, modern sanatın öncüsü olarak kabul edilir ve günümüzde hala geniş bir ilgiyle incelenmektedir. Sanatçı, sadece İspanyol tarihinin değil, dünya sanat tarihinin de önemli bir parçası olmuştur. Bu tez, Goya'nın hayatı, sanatsal gelişimi ve eserlerinin kapsamlı bir analizini sunmaktadır.