COĞRAFYA ÖĞRETMENLERİ İÇİN İZMİR-BOZDAĞLAR ÖRNEĞİNDE; ÖĞRETİMDE GEZİ GÖZLEM YÖNTEMİ UYGULAMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALEV KAYMAKOĞLU
Danışman: Hasan Çukur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın gerekçesi, coğrafya öğretiminde öğrencilerin doğrudan çevreyle etkileşim kurmasını sağlayan gezi-gözlem yönteminin eğitim pratiğinde yeterince yer bulmaması ve öğretmenlerin bu yöntemi kullanmada karşılaştıkları zorlukların alan yazında sınırlı biçimde ele alınmış olmasıdır. Öğretmenlerin gezi-gözlem yöntemine yönelik olumlu tutumlarına rağmen, uygulamada bu yöntemi sınırlı düzeyde kullanmaları, yöntemin etkili bir biçimde eğitim öğretim amaçlı kullanımını engellemektedir. Bu durum, araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı, coğrafya öğretmenlerinin gezi-gözlem yöntemine ilişkin deneyimlerini, karşılaştıkları güçlükleri ve bu süreçteki pedagojik yaklaşımlarını ortaya koymak, ayrıca bu yöntemin öğretmen kimliği ve mesleki gelişim üzerindeki etkilerini incelemektir. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji ile yürütülmüş ve İzmir-Bozdağlar yöresinde gezi-gözlem yöntemi ile gerçekleştirilen bir uygulamaya dayandırılmıştır. Veriler; 16 coğrafya öğretmeniyle yapılan gezi öncesi ve gezi sonrası yarı yapılandırılmış görüşmeler, saha gözlemleri ve destekleyici öz yeterlik ölçeği aracılığıyla toplanmış, tematik içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular, öğretmenlerin gezi-gözlem yöntemine yönelik olumlu inançlara sahip olduklarını, ancak bürokratik, pedagojik ve yapısal engeller nedeniyle yöntemi sınırlı düzeyde uygulayabildiklerini göstermiştir. Gezi sürecinde öğretmenlerin klasik öğretmen rollerini sürdürdüğü gözlenmiştir. Gezi sonrası öğretmenlerin pedagojik farkındalıklarının arttığı ve kendi mesleki rollerini yeniden değerlendirmeye başladıkları belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışma, gezi-gözlem yönteminin yalnızca bir öğretim stratejisi değil; aynı zamanda öğretmenlerin mesleki gelişimini ve pedagojik dönüşümünü destekleyen bir deneyim alanı sunduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışma, Türkiye bağlamında öğretmen merkezli saha uygulamalarına yönelik sınırlı sayıdaki araştırmaya katkı sunması bakımından önemlidir. Bu çalışmanın sonucunda, öğretmenlerin hizmet içi eğitimlerde gezi-gözlem yöntemine ilişkin desteklenmesi, bürokratik engellerin azaltılması ve saha uygulamalarının müfredatla uyumlu hale getirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Coğrafya Eğitimi, Gezi-Gözlem Yöntemi, Yerinde Öğrenme, Öğretmen Deneyimi, Nitel Araştırma