Girit'teki Müslüman ve gayrimüslim cemaat ilişkilerine Osmanlı millet sistemi çerçevesinden bakmak

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP IŞIK

Danışman: NURİ ADIYEKE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Girit adası, Osmanlı için her zaman ayrıcalıklı bir statüye sahip olmuştur ki bağımsız bir eyalet olarak örgütlenmesi de bunun göstergesidir. Bu çalışmamızda bir Osmanlı toprağı haline geldikten sonra Girit adasında yaşayan gayrimüslimler ve Müslümanların sosyal, ekonomik, idari, hukuki ve dinsel açıdan millet sistemi ile nasıl örgütlendirildiğine yanıt vermeyi amaçladık. Tebaasını bireysel olarak muhatap almayan Osmanlı yönetiminin Girit'te de millet sistemi ile toplumu cemaatlere ayırarak yönetmiş ve kamu hukukuna girmeyen konularda serbest bırakmıştır. Adada herhangi bir iskân ya da şenlendirme politikası güdülmemesine rağmen imparatorluğun diğer bölgelerinde görülmeyen; toplu ihtidalar, karışık evlilikler ve yerli yeniçerilik gibi kurumlar Müslüman nüfusun artışında etkili olmuştur. En önemli etkenlerden birisi olan karışık evlilikler ada halkının birbirinden keskin çizgilerle ayrılmamasını, daha yumuşak bir ortam oluşmasını sağlamıştır. Böylece adada genelden farklı olarak, Girit'e has bir millet sisteminin uygulandığını söylemek mümkündür.