Müzik öğretmeni adaylarının öz düzenleme becerileri ve akademik erteleme düzeyleri ile bireysel çalgı dersi başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Dokuz Eylül Üniversitesi örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZGİ TAMCAN

Danışman: Esin Uçal Canakay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Müzik eğitimi bireylerin gelişimlerine sağladığı olumlu katkılar sayesinde eğitim süreci içerisinde önemli bir yer tutmaktadır. Günümüzde bireylerin amaçlarına bağlı olarak müzik eğitimi genel, özengen ve mesleki müzik eğitimi olarak farklı kollara ayrılmaktadır. Mesleki müzik eğitimi genel ve özengen müzik eğitiminden farklı olarak profesyonel anlamda çalışmalar yapmak isteyen kişilerin aldığı eğitimdir ve müzik öğretmenliği lisans programında okuyan öğrenciler mesleki müzik eğitimi almaktadırlar. Bireysel çalgı eğitimi, müzik öğretmenliği lisans programının yedi dönemini kapsayarak uzun bir süreçte yer almaktadır ve buna bağlı olarak müzik öğretmenlerinin çalgı çalabilme ve öğretebilme donanımı için oldukça önemli bir yere sahip olmaktadır. Ülkemizde ve yurtdışında yapılan araştırmaların, bireysel çalgı başarısını etkileyen çeşitli faktörlerin olduğunu ortaya koyduğu görülmektedir. Bu araştırmada müzik öğretmeni adaylarının öz düzenleme becerileri ve akademik erteleme düzeyleri ile bireysel çalgı dersi başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Karma yöntem desenlerinden yakınsayan paralel desene göre yapılandırılan bu araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 öğretim yılında Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalı'nda öğrenim görmekte olan 1, 2, 3. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri 101 öğretmen adayından, nitel verileri ise 25 öğretmen adayından toplanmıştır. Araştırmada müzik öğretmeni adaylarının öz düzenleme becerilerinin düzeyinin belirlenebilmesi için Turan (2009) tarafından geliştirilen "Öz Düzenleyici Öğrenme Becerileri Ölçeği", akademik erteleme düzeylerinin belirlenebilmesi için Ocak ve Bulut (2015) tarafından geliştirilen "Akademik Erteleme Davranışı Ölçeği" ve bireysel çalgı başarılarını etkileyen faktörlerin belirlenebilmesi için araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Müzik öğretmeni adaylarının öz düzenleme becerileri ve akademik erteleme düzeylerine ilişkin sonuçlar incelendiğinde öz düzenleyici öğrenme becerileri puan ortalamalarının yüksek düzeyde olduğu; akademik erteleme davranışı puan ortalamalarının ise orta düzeyde olduğu görülmüştür. Öğretmen adaylarının öz düzenleme becerilerinin ve akademik erteleme düzeylerinin cinsiyetlerine, sınıf düzeylerine, mezun oldukları lise türüne, bakımını üstlendikleri birinin olup olmamasına, anne eğitim düzeylerine, genel not ortalamalarına ve okul öncesi eğitim alma sürelerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür. Müzik öğretmeni adaylarının ailelerindeki çocuk sayısına ve baba eğitim düzeyine göre öz düzenleme becerileri istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermese de öğretmen adaylarının ailelerindeki çocuk sayısı ve baba eğitim düzeyleri akademik erteleme düzeyleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluşturmuştur. Öğretmen adaylarının çalgı sınav puanlarına ve bireysel çalgısı dışında başka çalgı çalma durumlarına göre öz düzenleme becerileri ve akademik erteleme düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Bireysel çalgılarını farklı alanlarda kullanan öğretmen adaylarının öz düzenleme becerilerinin istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği fakat akademik erteleme düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Müzik öğretmeni adaylarının bireysel çalgı çalışmalarında sergiledikleri öz düzenleme becerilerine ilişkin sonuçlar incelendiğinde konser ya da sınav öncesinde çalışma düzeni ve çalışma sürelerine dair görüşlerin ön planda olduğu görülmüştür. Öğretmen adaylarının akademik erteleme düzeylerine ilişkin görüşlerinde en çok psikolojik sebepler ve fiziksel sebeplerle erteleme yaptıkları görülmüştür. Çalışma dışında çalgı başarısını etkileyen faktörler çalgı çalışma disiplinine yönelik en çok görüş alan kategori olmakla birlikte psikolojik durum, öz güven, teorik bilgi, fiziksel hazır bulunuşluk, yetenekli olma, dinleme alışkanlığı, genetik özellikler ve öğretmen faktörü sonuçlar arasında yer almıştır.